مجله شناخت، رفتار، یادگیری 1 پیاپی ۳ 2024 12 20 Comparison of the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy and Parent–Child Relationship-Based Therapy on Social Skills and Emotion Regulation in Mothers of Children with Autism مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و درمان مبتنی بر رابطه والد- کودک بر مهارت-های اجتماعی و تنظیم هیجان در مادران دارای کودک اتیسم 225 237 10.61838/jcbl.1.3.16 FA محمد امانی کارشناسی ارشد، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران مینا یعقوبی گروه روانشناسی، واحد همدان، دانشگاه ازاد اسلامی، همدان، ایران مهلا شعبانی گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران. مرضیه کاشفی گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه ازاد اسلامی، تهران، ایران پریناز سپهری گروه روانشناسی، واحد تهران مرکز دانشگاه ازاد اسلامی، تهران، ایران کامران پورمحمدقوچانی گروه روانشناسی، واحد بین الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران Journal Article 2024 11 01 <p>Autism Spectrum Disorder (ASD) not only affects children but also imposes numerous emotional and social challenges on parents, particularly mothers. The present study aimed to compare the effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy (CBT) and Parent–Child Relationship-Based Therapy (PCRBT) on social skills and emotion regulation in mothers of children with autism. This research employed a quasi-experimental design with a pre-test–post-test structure and a control group. The statistical population included mothers of children with autism in Tehran, from whom 30 participants were selected through convenience sampling and randomly assigned to two experimental groups and one control group. The experimental groups received interventions through ten 90-minute sessions of CBT and PCRBT respectively, whereas the control group did not receive any intervention. The findings indicated that both intervention approaches led to significant improvements in the social skills and emotion regulation of the mothers. However, the Parent–Child Relationship-Based Therapy demonstrated greater effectiveness compared to Cognitive-Behavioral Therapy. These results suggest that emphasizing the quality of the mother–child relationship can play a more effective role in enhancing mothers' emotional and social capabilities. Therefore, the use of Parent–Child Relationship-Based Therapy is recommended in support programs for mothers of children with autism.</p> <p>اختلال طیف اتیسم نه‌تنها کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه چالش‌های متعددی را برای والدین، به‌ویژه مادران، در حوزه‌های هیجانی و اجتماعی به همراه دارد. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و درمان مبتنی بر رابطه والد-کودک بر مهارت‌های اجتماعی و تنظیم هیجان در مادران دارای کودک اتیسم انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل مادران دارای کودک اتیسم در شهر تهران بود که از میان آن‌ها ۳۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل گمارده شدند. گروه‌های آزمایشی در ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای به ترتیب تحت مداخله درمان شناختی-رفتاری و درمان مبتنی بر رابطه والد-کودک قرار گرفتند، در حالی‌که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. یافته‌ها نشان داد که هر دو رویکرد مداخله‌ای موجب بهبود معنادار در مهارت‌های اجتماعی و تنظیم هیجان مادران شدند، اما درمان مبتنی بر رابطه والد-کودک اثربخشی بیشتری نسبت به درمان شناختی-رفتاری داشت. این نتایج نشان می‌دهد که تمرکز بر کیفیت ارتباط مادر و کودک می‌تواند نقش مؤثرتری در ارتقای توانمندی‌های هیجانی و اجتماعی مادران ایفا کند. بنابراین، به‌کارگیری درمان مبتنی بر رابطه والد-کودک در برنامه‌های حمایتی مادران کودکان اتیسم توصیه می‌شود.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/155/99