مجله شناخت، رفتار، یادگیری 1 پیاپی ۴ 2025 03 19 Identifying the constructive components of cultivating creativity among junior high school students in geography lessons in Dhi Qar Province شناسایی مولفه‌های سازنده پرورش خلاقیت دانش آموزان دوره متوسطه اول در درس جغرافیا در استان ذی قار 133 145 10.61838/jcbl.1.4.11 FA امجد فنجان هويدي دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. عباس خورشیدی استاد، گروه مدیریت آموزشی، واحد اسلامشهر ، دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران، ایران. رنا غانم حامد استاد، گروه مدیریت آموزشی جغرافیا، دانشگاه موصل ، موصل، عراق. نرگس سعیدیان خوراسگانی دانشيار, گروه علوم تربيتى، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامى، اصفهان، ايران. Journal Article 2024 11 24 <p>The present article investigates the identification of the components that contribute to the development of creativity in junior high school students in geography. The statistical population consists of junior high school teachers in Dhi Qar, 340 people, of whom 181 (110 women and 71 men) were selected using the Morgan table. The measurement tool for this study was a 102-question questionnaire developed by the researcher, of which 96 questions were approved, which was collected through interviews and a review of global and national theories and then sent to the sample group. The validity of the questionnaire was examined through concurrent validity and reliability was calculated using Cronbach's alpha. Finally, it was analyzed using an exploratory factor analysis test of the type of principal component analysis. The results of the factor analysis indicate that the components of creativity development in geography include 21 components, which are: technological skills (11.30), family attitude (10.62), family culture (10.57), organizational structure (10.25), resources Finance (9.79), management (9.30), educational system (8.92), goal setting and planning (8.57), educational content (8.25), learning strategies (7.97), creativity training (7.90), evaluation (6.80), supportive culture (5.57), support for differences (5.43), growth and initiative opportunities (5.33), infrastructure (5.05), technical and equipment support (4.98), educational space (4.87). Ultimately, these 21 components explained 75 percent of the total variance in creativity development.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های سازنده پرورش خلاقیت دانش‌آموزان دوره متوسطه اول در درس جغرافیا انجام شده است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان دوره متوسطه اول در شهر ذی‌قار به تعداد ۳۴۰ نفر بود. بر اساس جدول مورگان، ۱۸۱ نفر (۱۱۰ زن و ۷۱ مرد) به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌ای ۱۰۲ سؤالی بود که توسط پژوهشگر طراحی شد. پس از بررسی‌های مقدماتی، ۹۶ سؤال مورد تأیید قرار گرفت. طراحی پرسشنامه با بهره‌گیری از مصاحبه‌ها و مرور نظریه‌های ملی و جهانی صورت گرفت و در نهایت برای نمونه مورد نظر ارسال شد. روایی ابزار از طریق روایی همزمان و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شد. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل عاملی اکتشافی با رویکرد استخراج مؤلفه‌های اصلی استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که مؤلفه‌های مؤثر در پرورش خلاقیت در درس جغرافیا شامل ۲۱ عامل اصلی هستند. این مؤلفه‌ها عبارت‌اند از: مهارت‌های فناورانه (۱۱.۳۰)، نگرش خانواده (۱۰.۶۲)، فرهنگ خانواده (۱۰.۵۷)، ساختار سازمانی (۱۰.۲۵)، منابع مالی (۹.۷۹)، مدیریت (۹.۳۰)، نظام آموزشی (۸.۹۲)، هدف‌گذاری و برنامه‌ریزی (۸.۵۷)، محتوای آموزشی (۸.۲۵)، راهبردهای یادگیری (۷.۹۷)، آموزش خلاقیت (۷.۹۰)، ارزشیابی (۶.۸۰)، فرهنگ حمایتی (۵.۵۷)، حمایت از تفاوت‌ها (۵.۴۳)، فرصت رشد و ابتکار عمل (۵.۳۳)، زیرساخت‌ها (۵.۰۵)، پشتیبانی فنی و تجهیزاتی (۴.۹۸)، و فضای آموزشی (۴.۸۷). در مجموع، این ۲۱ مؤلفه توانستند حدود ۷۵ درصد از واریانس کل مربوط به پرورش خلاقیت را تبیین کنند.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/159/103