مجله شناخت، رفتار، یادگیری 2 پیاپی ۵ 2025 05 11 Comparison of the Effectiveness of Effective Teaching Strategies Training and Behavior Management Program on Academic Achievement, Self-Management, and Self-Regulation in Students with Attention Deficit Hyperactivity Disorder مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای تدریس موثر و برنامه مدیریت رفتار بر پیشرفت تحصیلی و خودمدیریتی و خودنظم دهی دانش آموزان مبتلا به اختلال نقص توجه بیش فعالی 1 13 10.61838/jcbl.2.1.12 FA مژگان رحمانی گروه روانشناسی تربیتی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. شعبان حیدری گروه روانشناسی تربیتی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. سیده حمیده سلیم بهرامی گروه روانشناسی تربیتی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. Journal Article 2025 03 22 <p>This study aimed to compare the effectiveness of effective teaching strategies training and behavior management program on academic achievement, self-management, and self-regulation in students with attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD). This quasi-experimental study employed a pretest–posttest control group design with a five-month follow-up. The statistical population included all elementary students diagnosed with ADHD in Miandoroud County during the 2023–2024 academic year. A total of 30 students were selected through convenience sampling and randomly assigned to three groups (15 each): effective teaching strategies, behavior management, and control. The intervention groups received eight sessions of training, while the control group received no intervention. Data collection tools included average scores in core subjects, the Self-Management Skills Questionnaire (Houghton &amp; Neck, 2002), and the Academic Self-Regulation Questionnaire (Ryan &amp; Connell, 1989). Data were analyzed using repeated measures ANOVA and Bonferroni post-hoc test via SPSS-27. Results indicated that both the effective teaching and behavior management interventions significantly improved academic achievement, self-management, and self-regulation compared to the control group (p &lt; .001). Furthermore, effective teaching strategies training showed greater impact than behavior management across all dependent variables. Both interventions are recommended as beneficial strategies to enhance academic performance and self-regulatory skills in students with ADHD, with effective teaching strategies showing superior results in cognitive–academic domains.</p> <p>هدف این پژوهش بررسی و مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای تدریس مؤثر و برنامه مدیریت رفتار بر پیشرفت تحصیلی، خودمدیریتی و خودنظم‌دهی دانش‌آموزان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD) بود. این مطالعه به روش شبه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری پنج‌ماهه انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان ابتدایی مبتلا به ADHD در شهرستان میاندورود در سال تحصیلی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ بود. از میان آن‌ها ۳۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه ۱۵ نفره (آموزش تدریس مؤثر، مدیریت رفتار، و کنترل) جای گرفتند. گروه‌های آزمایش تحت هشت جلسه مداخله قرار گرفتند، در حالی‌ که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای جمع‌آوری داده شامل معدل دروس اصلی، پرسشنامه مهارت‌های خودمدیریتی هاوثون و نک (2002)، و پرسشنامه خودنظم‌دهی تحصیلی راین و کانل (1989) بودند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی در نرم‌افزار SPSS-27 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که هر دو مداخله آموزش تدریس مؤثر و مدیریت رفتار در افزایش معنادار نمرات پیشرفت تحصیلی، خودمدیریتی و خودنظم‌دهی نسبت به گروه کنترل مؤثر بودند (p&lt;0.001). همچنین، آموزش راهبردهای تدریس مؤثر در مقایسه با برنامه مدیریت رفتار تأثیر بیشتری بر هر سه متغیر وابسته داشت. آموزش راهبردهای تدریس مؤثر و برنامه مدیریت رفتار، هر دو به عنوان مداخلات سودمند برای ارتقاء عملکرد تحصیلی و مهارت‌های خودتنظیمی در کودکان مبتلا به ADHD توصیه می‌شوند، با این تفاوت که آموزش تدریس مؤثر در بهبود مؤلفه‌های شناختی–تحصیلی اثربخش‌تر بوده است.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/179/112