مجله شناخت، رفتار، یادگیری 2 پیاپی ۵ 2025 04 30 Comparison of the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy and Mindfulness-Based Therapy on Emotion Regulation and Psychological Flexibility in Patients with Major Depressive Disorder مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی ذهن آگاهی بر تنظیم هیجان و انعطاف پذیری روانشناختی بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی 1 11 10.61838/jcbl.2.1.14 FA مهتاب رهنورد کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران شهین شیرین صحرایی کارشناسی ارشد مشاوره، واحد علوم و تحقیقات اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. فاطمه اکبری پور کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، واحد زرند، دانشگاه آزاد اسلامی، زرند، ایران مریم ریاحی فر کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران فرشاد صمدی دکتری تخصصی روانشناسی سلامت، بیمارستان امام علی (ع)، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران سپیده حسن زاده حاجی آبادی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران Journal Article 2025 03 21 <p>The present study aimed to compare the effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy (CBT) and Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT) on emotion regulation and psychological flexibility in patients diagnosed with Major Depressive Disorder (MDD). This research employed a quasi-experimental design with a pre-test and post-test, including a control group. The statistical population consisted of individuals diagnosed with MDD who referred to the psychotherapy center at Imam Reza Hospital in 2025. Following an initial screening using the Structured Clinical Interview for DSM-5 (SCID-5), 45 participants who met the inclusion criteria were selected and randomly assigned to three groups of 15. The instruments used in the study included the Emotion Regulation Questionnaire (ERQ) by Gross and John, the Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II) by Hayes et al., the Beck Depression Inventory-II (BDI-II), and the SCID-5. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA). The results indicated that both CBT and MBCT interventions led to statistically significant improvements in emotion regulation and increases in psychological flexibility compared to the control group (p &lt; 0.01). Furthermore, the MBCT group showed greater effectiveness in reducing rumination and enhancing acceptance, whereas CBT was more effective in reducing negative beliefs and increasing cognitive reappraisal. Both CBT and MBCT proved effective in enhancing emotion regulation and psychological flexibility in individuals with depression; however, each intervention offered specific advantages. These findings suggest that selecting the most appropriate therapeutic approach can be optimized by considering the individual needs of patients.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر تنظیم هیجان و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی در بیماران مبتلا به افسردگی اساسی انجام شد.  این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل افراد مبتلا به اختلال افسردگی اساسی مراجعه‌کننده به مرکز روان‌درمانی بیمارستان امام رضا (ع) در سال ۱۴۰۴ بود. پس از غربالگری اولیه با مصاحبه بالینی ساخت‌یافته بر اساس  DSM-5 (SCID-5)، تعداد 45 نفر که معیارهای ورود به مطالعه را داشتند، انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه 15 نفری جایگزین شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه تنظیم هیجان گروس و جان (ERQ)، پرسشنامه انعطاف پذیری روانشناختی هایس و همکاران (AAQ-II)، پرسشنامه افسردگی بک (BDI-II) و مصاحبه بالینی ساختاریافته SCID-5 بودند. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. نتایج نشان داد که هر دو مداخله CBT و MBCT در مقایسه با گروه کنترل، به طور معناداری منجر به بهبود تنظیم هیجان و افزایش انعطاف‌پذیری روان‌شناختی شدند (p&lt;0.01). همچنین، گروه MBCT در کاهش نشخوار ذهنی و افزایش پذیرش نسبت به گروه CBT عملکرد بهتری نشان داد، در حالی‌که CBT اثربخشی بیشتری در کاهش باورهای منفی و افزایش بازنگری شناختی داشت.  هر دو رویکرد CBT و MBCT در بهبود تنظیم هیجان و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی در بیماران افسرده مؤثر بودند، اما هر یک مزایای خاص خود را داشتند. این یافته‌ها می‌تواند به انتخاب درمان مناسب‌تر بر اساس نیازهای فردی بیماران کمک کند.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/180/111