مجله شناخت، رفتار، یادگیری 2 پیاپی 6 2025 07 17 The effectiveness of mentalization-based therapy on emotion regulation and parenting stress in mothers of children with attention deficit/hyperactivity disorder اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی بر تنظیم هیجان و استرس والدگری در مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال نقص‌توجه/بیش فعالی 1 12 10.61838/jcbl.2.2.14 FA آیناز شهریور سوسهاب دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی کودکان استثنایی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. محمد نریمانی استاد ممتاز، گروه روانشناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. سارا تقی‌زاده هیر دکتری روانشناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Journal Article 2025 04 07 <p>The present study aimed to determine the effectiveness of mentalization-based training on emotion regulation and parenting stress in mothers of children with attention deficit/hyperactivity disorder. The research method was a quasi-experimental study with a pre-test-post-test design with a control group. The statistical population included all mothers of children with attention deficit/hyperactivity disorder who had referred to psychology centers in Ardabil in the academic year 1403-1404. Among them, 30 people were selected using purposive sampling and randomly assigned to two groups of 15 people: experimental and control. Mentalization-based sessions were conducted for two 45-minute sessions per week in the experimental group. The Parenting Stress Questionnaire-Short Form (PSI-SF, Abidin, 1995), the Emotion Regulation Questionnaire (ERQ, Gross &amp; John, 2003), and the Attention Deficit/Hyperactivity Disorder Scale (CPRS-26) (Connors et al., 1960) were used to collect data. The data were analyzed using multivariate and univariate analysis of variance. The findings of the study showed that by controlling for the pretest effect, there was a significant difference between the mean posttest of parental stress, emotion regulation, emotional inhibition, and cognitive reappraisal in the two experimental and control groups at the level of (P&lt;0.05). Accordingly, it can be said that the use of mentalization-based training can be effective in improving parental stress, emotion regulation, emotional inhibition, and cognitive reappraisal of mothers with attention deficit/hyperactivity disorder.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش مبتنی بر ذهنی‌سازی بر تنظیم هیجان و استرس والدگری بر مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال نقص‌توجه/ بیش فعالی انجام شد. روش پژوهش از نوع مطالعات نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه مادران دارای فرزند با اختلال نقص‌توجه/بیش‌فعالی بود که در سال تحصیلی‌ 1403-1404 به مراکز روان‌شناسی شهر اردبیل مراجعه کرده‌ بودند. از بین آن‌ها با روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد 30 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری آزمایش و کنترل گمارده شدند. جلسات مبتنی بر ذهنی‌سازی هر هفته دو جلسه 45 دقیقه‌ای در مورد گروه آزمایش اجرا شد. برای گردآوری داده‌ها از پرسش‌نامه استرس والدگری- فرم کوتاه (PSI-SF، آبیدین، 1995) فرم و پرسش‌نامه تنظیم هیجان (ERQ، گراس و جان، 2003) و مقیاس اختلال نقص‌توجه/ بیش‌فعالی CPRS-26)، کانرز و همکاران،1960) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره  و تک متغیره تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که با کنترل اثر پیش‌آزمون بین میانگین پس‌آزمون استرس والدینی، تنظیم هیجان، بازداری هیجانی و ارزیابی مجدد شناختی در دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری در سطح (05/0&gt; P) وجود داشت. بر این اساس می‌توان گفت استفاده از آموزش مبتنی بر ذهنی‌سازی می‌تواند بر بهبود استرس والدینی، تنظیم هیجان، بازداری هیجانی و ارزیابی مجدد شناختی مادران دارای نقص‌توجه/ بیش فعالی، مؤثر باشد.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/210/138