مجله شناخت، رفتار، یادگیری 2 پیاپی 7 1404 07 03 Students’ Cognitive Competencies: A Systematic Review شایستگی‌های  شناختی دانشجویان: یک مرور نظام مند 1 13 10.61838/jcbl.243 FA سحر صوفی دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، پردیس بین المللی کیش دانشگاه تهران، کیش، ایران. منصوره حاج حسینی دانشیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. جواد پورکریمی دانشیار گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. ابراهیم علیزاده استادیار سنجش و اندازه گیری، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Journal Article 1404/02/12 <p>The cognitive status of university students has undeniable effects on their mental health and academic performance. This study aimed to examine students’ cognitive competencies with a particular emphasis on the growing prevalence of artificial intelligence. A systematic review was conducted by searching the databases PubMed, Google Scholar, Web of Science, and Scopus over the period 2020–2025, using a precise search strategy and predefined keywords. After screening the retrieved studies, 16 articles were selected based on the inclusion criteria. The findings indicated that students’ cognitive competencies are integrated into attributes such as critical thinking, problem-solving, creativity and innovation, situational analysis, and decision-making. Nevertheless, the higher education system still requires the development and implementation of more robust empowerment programs in this area. Given the rapid advancement of technology and the increasing cognitive challenges that affect students’ mental health and decision-making, understanding and enhancing cognitive competencies can optimize learning experiences and support the development of targeted solutions to strengthen learning strategies, cognitive transformation, mental health, and self-efficacy—particularly in the era of artificial intelligence dominance.</p> <p>وضعیت شناختی دانشجویان تاثیرات انکارناپذیری بر سلامت روان و عملکرد تحصیلی آنان دارد. هدف این مطالعه بررسی شایستگی‌های شناختی دانشجویان با تاکید بر فراگیر شدن هوش مصنوعی بود. مطالعه به شیوه مرور نظام‌مند با جستجو در پایگاه‌های PubMed, Google Scholar, Web of Scienc و  Scopus در بازه زمانی ۲۰۲۵-۲۰۲۰ با استفاده از راهبرد جستجوی دقیق و کلید واژه‌های مشخص انجام شد و بعد ازغربالگری مقالات 16 مقاله بر اساس معیارهای تحقیق انتخاب شد. یافته‌ها نشان داد که شایستگی‌های شناختی دانشجویان در قالب ویژگی‌هایی نظیر تفکر انتقادی، حل مسئله، خلاقیت و نوآوری، تجزیه و تحلیل موقعیت و تصمیم‌گیری ادغام شده‌اند، اما با این وجود نظام آموزش عالی نیاز به توسعه و اجرای برنامه‌های توانمندسازی بیشتری در این زمینه دارد. با توجه به شتاب و توسعه روز افزون فناوری و افزایش مشکلات شناختی که با سلامت روان و تصمیم‌گیری‌‌های دانشجویان مرتبط است درک و ارتقا شایستگی‌های شناختی در دانشجویان به بهینه‌سازی تجربیات یادگیری و توسعه راه‌حل‌های هدفمند برای تقویت راهبردهای یادگیری، تحول شناختی و افزایش سلامت روان و خودکارآمدی آنان به ویژه در عصرحکمرانی هوش مصنوعی کمک می‌کند.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/243/163