مجله شناخت، رفتار، یادگیری 2 پیاپی 8 1404 10 01 Designing a Knowledge Commercialization Model in Technical and Vocational Schools طراحی مدل تجاری‌سازی دانش در هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای 1 14 10.61838/jcbl.292 FA پریسا دولت‌آبادی گروه مدیریت آموزشی، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران. معصومه اولادیان گروه علوم تربیتی، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران. محمود صفری گروه علوم تربیتی، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران. Journal Article 1404/02/12 <p>This study aims to design a model for knowledge commercialization in Iranian technical and vocational schools to identify and explain its dimensions, components, and requirements. This research is applied in purpose and qualitative in methodology. Data were collected through semi-structured interviews with 12 experts in technical and vocational education, school principals, and entrepreneurship specialists. Data analysis was performed using the grounded theory approach through three stages of open, axial, and selective coding. The instrument’s validity was confirmed by expert opinion, and reliability was established through inter-coder agreement (87%). Findings revealed that knowledge commercialization in vocational schools is a multidimensional phenomenon operating at three levels: individual factors (professional self-concept, entrepreneurial attitude, economic motivation, and skill-based self-confidence); educational and organizational factors (teachers’ professional attitude and commitment, educational flexibility, school infrastructure, and transformational leadership); and environmental and institutional factors (labor market acceptance, legal support, incentive policies, and school–industry collaboration). Successful knowledge commercialization requires the integration of these three levels. Institutionalizing entrepreneurial attitudes among students and teachers, streamlining management structures, and fostering industry–education collaboration are essential pillars for achieving successful knowledge commercialization. The proposed model provides a basis for policymaking and planning to strengthen the role of vocational schools in the national knowledge-based economy.</p> <p>هدف پژوهش، طراحی مدلی برای تجاری‌سازی دانش در هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای ایران به منظور شناسایی و تبیین ابعاد، مؤلفه‌ها و الزامات این فرایند است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش‌شناسی، کیفی است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ نفر از خبرگان حوزه آموزش فنی و حرفه‌ای، مدیران هنرستان‌ها و متخصصان کارآفرینی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از رویکرد نظریه داده‌بنیاد در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. روایی ابزار با نظر خبرگان و پایایی از طریق توافق بین کدگذاران با ضریب ۸۷ درصد تأیید شد. نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد تجاری‌سازی دانش در هنرستان‌ها پدیده‌ای چندبعدی است که در سه سطح شکل می‌گیرد: عوامل فردی شامل خودپنداره حرفه‌ای، نگرش کارآفرینانه، انگیزه اقتصادی و اعتمادبه‌نفس مهارتی؛ عوامل آموزشی و سازمانی شامل نگرش و تعهد حرفه‌ای معلمان، انعطاف‌پذیری آموزشی، زیرساخت‌های هنرستان و سبک رهبری تحول‌آفرین مدیران؛ و عوامل محیطی و نهادی شامل پذیرش بازار کار، حمایت‌های قانونی، سیاست‌های تشویقی و ارتباط مؤثر میان هنرستان و صنعت. یافته‌ها نشان داد موفقیت تجاری‌سازی مستلزم تلفیق سه سطح فردی، سازمانی و نهادی است. نتایج حاکی از آن است که نهادینه‌سازی نگرش کارآفرینانه در میان هنرجویان و معلمان، چابک‌سازی ساختارهای مدیریتی و توسعه همکاری‌های صنعت–آموزش از ارکان کلیدی تحقق تجاری‌سازی دانش در هنرستان‌ها است. مدل ارائه‌شده می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی در جهت ارتقای نقش هنرستان‌ها در اقتصاد دانش‌بنیان کشور باشد.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/292/180