مجله شناخت، رفتار، یادگیری 2 پیاپی 8 1404 10 20 Development and Validation of Supervision Indicators and Checklist for Lesson Study in Elementary Education تدوین و اعتباریابی شاخص‌ها و چک‌لیست نظارت بر درس‌پژوهی در دوره ابتدایی 1 16 10.61838/jcbl.309 FA حسن شرعیات گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Journal Article 1404/03/31 <p>The study aimed to develop and validate indicators and a supervision checklist for lesson study in elementary education to enhance instructional supervision and teachers’ professional development. A sequential exploratory mixed-method design was applied. In the qualitative phase, relevant documents, national curriculum standards, and 124 recorded exemplary lesson study sessions were analyzed using inductive content analysis to identify preliminary indicators. In the quantitative phase, a researcher-made 8-item Likert-scale questionnaire was administered to 34 educational experts and teacher educators. Data were analyzed using descriptive statistics and one-sample t-tests in SPSS version 26. The qualitative analysis yielded five key phases of lesson study: engagement (cognitive, emotional, behavioral), interaction (learner–teacher, learner–content, learner–learner), support (cultural, social, instructional), assessment (knowledge-based and skill-based), and feedback (corrective and motivational). Quantitative findings showed internal validity means ranging from 4.06 to 4.38, with a significant t-value (t=24.56, p&lt;0.001), confirming the checklist’s reliability and content validity. The validated checklist provides a comprehensive and reliable tool for supervising lesson study practices in elementary schools. By emphasizing engagement, interaction, support, assessment, and feedback, it enables a more systematic evaluation of teaching quality and fosters continuous professional growth among teachers.</p> <p>هدف پژوهش تدوین و اعتباریابی شاخص‌ها و چک‌لیست نظارت بر فرآیند درس‌پژوهی در دوره ابتدایی به‌منظور ارتقای کیفیت نظارت آموزشی و توسعه حرفه‌ای معلمان بود. پژوهش با روش آمیخته از نوع اکتشافی متوالی انجام شد. در بخش کیفی، منابع پژوهشی، اسناد بالادستی و ۱۲۴ فیلم تدریس منتخب از جشنواره درس‌پژوهی طی چهار سال تحصیلی تحلیل محتوای استقرایی گردید و شاخص‌های اولیه شناسایی شد. سپس در بخش کمی، اعتبار شاخص‌ها از طریق پرسشنامه ۸ سؤالی محقق‌ساخته با مقیاس لیکرت و جامعه آماری ۳۴ نفر از متخصصان و مدرسان دروس ابتدایی سنجیده شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل توصیفی و آزمون تی تک‌نمونه‌ای در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته‌های کیفی منجر به شناسایی پنج مرحله اساسی درس‌پژوهی شامل درگیری (شناختی، عاطفی، رفتاری)، تعامل (یادگیرنده با معلم، محتوا و همسالان)، پشتیبانی (فرهنگی، اجتماعی، آموزشی)، ارزشیابی (دانشی و توانشی) و بازخورد (اصلاحی و انگیزشی) شد. در مرحله کمی، میانگین اعتبار درونی شاخص‌ها بین ۴.۰۶ تا ۴.۳۸ به‌دست آمد که با مقدار تی (t=24.56, p&lt;0.001) از لحاظ آماری معنادار بود. بنابراین شاخص‌ها و چک‌لیست طراحی‌شده از اعتبار درونی و محتوایی مطلوبی برخوردار است. نتایج نشان داد که شاخص‌ها و چک‌لیست تدوین‌شده می‌تواند به‌عنوان ابزاری معتبر برای ارزیابی و نظارت بر فرایند درس‌پژوهی در دوره ابتدایی به کار رود. این ابزار با تمرکز بر ابعاد پنج‌گانه درگیری، تعامل، پشتیبانی، ارزشیابی و بازخورد، امکان سنجش دقیق‌تر کیفیت تدریس و تعاملات آموزشی را فراهم کرده و در بهبود برنامه‌های توسعه حرفه‌ای معلمان نقش مؤثری دارد.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/309/186