مجله شناخت، رفتار، یادگیری 2 پیاپی 8 1404 11 01 Investigating the Impact of Lexical Knowledge on Visuospatial Processing with Regard to Reading Comprehension and Multiplication/Division Operations in Elementary School Students with Mathematical Learning Disabilities بررسی تأثیر واژه‌شناسی بر پردازش دیداری–فضایی با توجه به درک مطلب و عملیات ضرب و تقسیم در دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی دارای اختلال ریاضی 1 16 10.61838/jcbl.312 FA سارا مسافریان کارشناسی ارشد روان شناسی تربیتی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران ، ایران بهرام صالح صدق پور دانشیار دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران روشن احمدی استادیار دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران ، ایران Journal Article 1404/04/14 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 115%;"><span style="font-size: 9.5pt; line-height: 115%;">This study aimed to investigate the effect of lexical knowledge training on visuospatial processing in mathematical problem-solving among students with comorbid reading and mathematical disabilities, considering the role of reading comprehension and multiplication/division operations. A quasi-experimental pretest-posttest control group design was used. The statistical population included all sixth-grade students with learning disabilities in districts 5 and 18 of Tehran. Using simple random sampling, 20 students were selected and randomly assigned to experimental and control groups. Data were collected using the Stanford Diagnostic Reading and Mathematics Tests, including vocabulary, reading comprehension, computational, and conceptual subtests. The experimental group received a ten-session (90 minutes each) lexical knowledge training program designed to reduce reading and math difficulties, while the control group received no intervention. Data were analyzed using Analysis of Covariance (ANCOVA). Lexical knowledge training had a statistically significant effect on visuospatial processing among children with comorbid reading and mathematical disabilities (p ≤ 0.05). An increase in lexical knowledge led to a 93% improvement in visuospatial processing skills associated with mathematical problem-solving. Covariate variables (reading comprehension and multiplication/division operations) did not have a significant effect, indicating a direct impact of lexical training. The findings suggest that enhancing lexical knowledge as part of educational interventions significantly improves visuospatial abilities and mathematical performance in children with learning disabilities. Lexical-based programs can effectively strengthen cognitive and linguistic foundations necessary for mathematical problem-solving.</span></p> <p>هدف این پژوهش، بررسی تأثیر آموزش واژه‌شناسی بر پردازش دیداری–فضایی در حل مسئله ریاضی دانش‌آموزان دارای اختلال خواندن و ریاضی با توجه به نقش درک مطلب و عملیات ضرب و تقسیم بود. این پژوهش از نوع آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی دارای اختلال یادگیری در مدارس مناطق ۵ و ۱۸ شهر تهران بود. نمونه‌گیری به روش تصادفی ساده انجام شد و ۲۰ دانش‌آموز انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل آزمون تشخیصی خواندن و ریاضی استنفورد و خرده‌آزمون‌های واژگان، درک مطلب، محاسبات و مفاهیم چندگزینه‌ای و تشریحی بود. مداخله آموزشی واژه‌شناسی در ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای برای گروه آزمایش اجرا شد، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس بلوکی (ANCOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد آموزش واژه‌شناسی بر پردازش دیداری–فضایی کودکان دارای اختلال خواندن و ریاضی تأثیر معناداری داشت (p≤0.05). افزایش دانش واژگانی باعث بهبود ۹۳ درصدی در مهارت پردازش دیداری–فضایی مرتبط با حل مسائل ریاضی شد. همچنین متغیرهای هم‌پراش شامل درک مطلب و عملیات ضرب و تقسیم، تأثیر معناداری بر متغیر وابسته نداشتند که نشان‌دهنده اثر مستقیم و مستقل آموزش واژه‌شناسی بر بهبود پردازش دیداری–فضایی است. بر اساس یافته‌ها، می‌توان نتیجه گرفت که آموزش واژه‌شناسی نقش مهمی در ارتقای توانایی‌های دیداری–فضایی و بهبود عملکرد ریاضی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری دارد. تقویت مهارت‌های واژه‌شناسی به‌عنوان بخشی از برنامه‌های مداخله‌ای می‌تواند رویکردی مؤثر برای ارتقای درک مفاهیم عددی و توانایی حل مسئله باشد.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/312/189