مجله شناخت، رفتار، یادگیری 3 پیاپی 9 1405 01 01 The Role of Social Pressure and Parental Expectations in Predicting Feelings of Emptiness and Academic Demotivation among Students with Academic Failure نقش فشار اجتماعی و انتظارات والدین در احساس پوچی و بی‌انگیزگی تحصیلی در دانش‌آموزان دارای افت تحصیلی 1 15 10.61838/jcbl.335 FA طیبه سیاه تیری گروه روانشناسی، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران شکوفه موسوی گروه روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 1404/03/11 The present study aimed to determine the role of social pressure and parental expectations in predicting feelings of emptiness and academic demotivation among students experiencing academic failure. This descriptive–correlational and applied study was conducted on all male high school students with academic failure in Aligudarz during the 2023–2024 academic year. A total of 310 students were selected using cluster sampling based on the Krejcie and Morgan table. The instruments included the Academic Demotivation Scale (Nasiri & Jame’Bozorgi, 2009), Academic Failure Causes Questionnaire (Mousavi-Panah et al., 2015), Meaning in Life Questionnaire (Steger et al., 2006), Social Avoidance and Distress Scale (Watson & Friend, 1969), and Parental Educational Expectations Scale (Jacob, 2010). Data were analyzed using Pearson correlation and multiple regression. Social pressure was positively correlated with feelings of emptiness (r = 0.39, p < 0.01) and academic demotivation (r = 0.35, p < 0.01). Parental expectations were also positively associated with feelings of emptiness (r = 0.40, p < 0.01) and academic demotivation (r = 0.33, p < 0.01). Regression analyses showed that social pressure predicted 14% of the variance in feelings of emptiness (β = 0.36) and 13% of the variance in academic demotivation (β = 0.32), while parental expectations predicted 18% of the variance in feelings of emptiness (β = 0.41) and 10% of the variance in academic demotivation (β = 0.22). Both social pressure and parental expectations significantly contribute to heightened feelings of emptiness and academic demotivation among students with academic failure. Reducing excessive expectations and social pressure may help alleviate academic disengagement and prevent further academic decline. هدف پژوهش حاضر تعیین نقش فشار اجتماعی و انتظارات والدین در احساس پوچی و بی‌انگیزگی تحصیلی در دانش‌آموزان دارای افت تحصیلی بود. این پژوهش از نوع توصیفی ـ همبستگی و از نظر هدف کاربردی است. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پسر دارای افت تحصیلی در مقطع متوسطه دوم شهر الیگودرز (سال تحصیلی 1403–1404) بود. نمونه‌ پژوهش شامل 310 نفر بود که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای و براساس جدول مورگان انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌ بی‌انگیزشی تحصیلی نصیری و جامعه‌بزرگی (1388)، پرسشنامه علل افت تحصیلی موسوی‌پناه و همکاران (1394), مقیاس معنای زندگی استگر و همکاران (2006)، مقیاس اجتناب و فشار اجتماعی واتسون و فرِند (1969)، و مقیاس انتظارات والدین جاکوب (2010) بود. تحلیل داده‌ها با آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه صورت گرفت. نتایج همبستگی نشان داد فشار اجتماعی با احساس پوچی (r = 0.39, p < 0.01) و بی‌انگیزگی تحصیلی (r = 0.35, p < 0.01) رابطه مثبت دارد. همچنین، انتظارات والدین با احساس پوچی (r = 0.40, p < 0.01) و بی‌انگیزگی تحصیلی (r = 0.33, p < 0.01) رابطه مثبت نشان داد. نتایج رگرسیون نشان داد فشار اجتماعی 14٪ از واریانس احساس پوچی (β = 0.36) و 13٪ از واریانس بی‌انگیزگی تحصیلی (β = 0.32) را پیش‌بینی می‌کند. همچنین، انتظارات والدین 18٪ از واریانس احساس پوچی (β = 0.41) و 10٪ از واریانس بی‌انگیزگی تحصیلی (β = 0.22) را تبیین می‌کند. فشار اجتماعی و انتظارات والدین نقش مهم و اثرگذاری در افزایش احساس پوچی و بی‌انگیزگی تحصیلی در دانش‌آموزان دارای افت تحصیلی دارند. توجه به کیفیت روابط والدین–فرزندان و کاهش فشارهای اجتماعی می‌تواند به کاهش افت تحصیلی کمک کند.

https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/335/217