مجله شناخت، رفتار، یادگیری 3 پیاپی 11 1405 05 01 Effectiveness of Emotional Schema Therapy and Cognitive-Behavioral Therapy Focused on Intolerance of Uncertainty on Referential Thinking, Thought-Action Fusion, and Cognitive Avoidance in Patients with Generalized Anxiety Disorder: A Quasi-Experimental Study اثر بخشی مداخله‌های طرح واره درمانی هیجانی و شناختی – رفتاری متمرکز بر عدم تحمل بلاتکلیفی بر افکار ارجاعی، آمیختگی فکر-کنش و اجتناب شناختی بیماران دارای اختلال اضطراب فراگیر:یک مطالعه نیمه تجربی 1 12 10.61838/jcbl.384 FA سمیه ویسی گروه مشاوره خانواده، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. عاطفه بهرامی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی ، دانشکده غیرانتفایی رفاه، تهران، ایران معصومه غفاری گروه روانشناسی عمومی، واحدزنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. مصطفی احمدی‌فر استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران آرزو رمضان پور کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی ، موسسه آموزش عالی غیرانتفایی شاندیز، مشهد، ایران. کامران پورمحمدقوچانی گروه روانشناسی بالینی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران. Journal Article 1404/09/03 <p>The aim of this study was to investigate the effectiveness of Emotional Schema Therapy and Cognitive-Behavioral Therapy focused on intolerance of uncertainty on referential thinking, thought-action fusion, and cognitive avoidance in patients with Generalized Anxiety Disorder (GAD). This study employed a quasi-experimental pre-test/post-test design with a control group. The statistical population consisted of all patients diagnosed with GAD who attended 30 psychological counseling centers in District 17 of Tehran in 1404 (2025–2026). From this population, 36 patients were selected through convenience sampling and then randomly assigned to two experimental groups (Emotional Schema Therapy and Cognitive-Behavioral Therapy focused on intolerance of uncertainty) and a control group. The Generalized Anxiety Disorder 7-item scale (Spitzer et al., 2006), Intolerance of Uncertainty Scale (Freeston et al., 1994), Referential Thinking Questionnaire (Ehring, 1990), Thought-Action Fusion Questionnaire (Shafran et al., 1996), and Cognitive Avoidance Questionnaire (Sexton &amp; Dugas, 2009) were used. The experimental group received Emotional Schema Therapy (Young, 1990) for 8 sessions of 90 minutes each, while Cognitive-Behavioral Therapy based on Dugas’s model (Dugas &amp; Chouinard, 2007; Chouinard, Colberson, &amp; Bitto, 2019) was conducted for 12 sessions of 90 minutes each. The control group was placed on a waiting list. Post-test assessments were conducted for both experimental groups following the treatment period. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) with SPSS version 24 in both descriptive and inferential statistical sections. Results indicated that, based on the post-test mean scores of the experimental group, Emotional Schema Therapy and Cognitive-Behavioral Therapy focused on intolerance of uncertainty were effective in reducing referential thinking, thought-action fusion, and cognitive avoidance in patients with GAD. Based on the findings of this study, both Cognitive-Behavioral Therapy focused on intolerance of uncertainty and Emotional Schema Therapy can be effectively utilized in therapeutic and health centers to improve referential thinking, thought-action fusion, and cognitive avoidance.</p> <p>هدف پژوهش اثر بخشی مداخله‌های طرح واره درمانی هیجانی و شناختی – رفتاری متمرکز بر عدم تحمل بلاتکلیفی برافکار ارجاعی، آمیختگی فکر کنش و اجتناب شناختی بیماران دارای اختلال اضطراب فراگیر بود. پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌های نیمه آزمایشی طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر مراجعه کننده به 30 مرکز مشاوره روانشناختی منطقه 17 شهر تهران در سال 1404 بودند، که از بین آنها 36 نفر از طریق نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و سپس در دوگروه درمان طرح واره درمانی ، درمان و شناختی - رفتاری بر عدم تحمل بلاتکلیفی و گروه کنترل به صورت تصادفی جایگزین شدند. مقیاس‌های اختلال اضطراب فراگیر 7 سؤالی(اسپیتزر، کروئنک، ویلیامز و لوو2006) ، عدم تحمل بلاتکلیفی(فریستون، ریومه، لتارته، داگاس و الدوسر ، 1994)، افکار ارجاعی (اهرینگ،1990)، پرسشنامه آمیختگی فکرکنش(شفران،تورداسون و راچمن،1996)، پرسشنامه اجتناب شناختی(سکستون و دوگاس،2009)، استفاده شد ، سپس گروه آزمایش تحت طرحواره درمانی(یانگ،1990) به مدت 8 جلسه و 90 دقیقه‌ای و قرار گرفت و درمان درمان شناختی- رفتاری مبتنی بر مدل داگاس (داگاس و چاوود،2007؛ چاولتی،کولبر سیرو و بیتو ،2019) به مدت 12 جلسه 90 دقیقه‌ای اجرا شد، اما گروه کنترل در فهرست انتظار قرار گرفت. پس از پایان دوره درمان از هر دو گروه پس آزمون به عمل آمد. داده‌ها با تحلیل کوواریانس چند متغیره با نرم افزار 24 SPSS در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی تحلیل گردید. نتایج نشان داد که با توجه به میانگین تمرات پس آزمون گروه آزمایش می­توان گفت، مداخله‌های طرح واره درمانی هیجانی و شناختی – رفتاری متمرکز بر عدم تحمل بلاتکلیفی برافکار ارجاعی، آمیختگی فکر کنش و اجتناب شناختی بیماران دارای اختلال اضطراب فراگیر موثر است. بر اساس نتایج این مطالعه می‌توان گفت هر یک از مداخله‌های شناختی – رفتاری عدم تحمل بلاتکلیفی و طرح واره درمانی هیجانی به عنوان مداخله‌هایی مؤثر می‌تواند در مراکز درمانی و بهداشتی در جهت بهبود افکار ارجاعی، آمیختگی فکر کنش و اجتناب شناختی به کار برده شود.</p> <p> </p> <p> </p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/384/250