مجله شناخت، رفتار، یادگیری 3 پیاپی 12 1405 07 15 Effectiveness of Cognitive-Behavioral Hypnotherapy (CBH) on Cognitive Avoidance and Perceived Stress in Individuals with Symptoms of Generalized Anxiety اثربخشی هیپنوتراپی شناختی-رفتاری (CBH) بر اجتناب شناختی و استرس ادراک‌شده در افراد دارای نشانه‌های اضطراب فراگیر 1 13 10.61838/jcbl.431 FA علی محمدعلی پور کارشناس ارشد، گروه روان شناسی، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران. اعظم اعرابی گروه روانشناسی سلامت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. Journal Article 1404 10 05 <p>The present study aimed to determine the effectiveness of Cognitive-Behavioral Hypnotherapy (CBH) on cognitive avoidance and perceived stress in individuals with symptoms of generalized anxiety. This quasi-experimental study employed a pretest–posttest design with a control group. The statistical population consisted of individuals with symptoms of generalized anxiety who referred to licensed counseling, psychotherapy, and psychiatric centers in Isfahan during the fourth quarter of 2024. A total of 40 participants were selected through purposive sampling and randomly assigned to experimental and control groups (20 participants in each group). The experimental group received Cognitive-Behavioral Hypnotherapy in eight 60-minute sessions (two sessions per week over four weeks), while the control group received no intervention. Data were collected using the Generalized Anxiety Disorder Scale (GAD-7), Cognitive Avoidance Questionnaire (CAQ), and Perceived Stress Scale (PSS-14). Data analysis was performed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) through SPSS version 26. The results of covariance analysis indicated that after controlling for pretest scores, there were significant differences between the experimental and control groups in posttest scores of cognitive avoidance and perceived stress (P&lt;0.001). The findings demonstrated that Cognitive-Behavioral Hypnotherapy significantly reduced cognitive avoidance (F=6.39) and perceived stress (F=10.3) in the experimental group compared with the control group. Effect size values also indicated a considerable impact of the intervention on improving the examined psychological variables. The findings demonstrated that Cognitive-Behavioral Hypnotherapy can be considered an effective psychological intervention for reducing cognitive avoidance and perceived stress among individuals with symptoms of generalized anxiety. The integration of cognitive-behavioral techniques with hypnotherapy strategies may reduce cognitive and emotional difficulties associated with generalized anxiety by modifying dysfunctional cognitive patterns, improving emotional regulation, and enhancing individuals’ sense of control.</p> <p>هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی هیپنوتراپی شناختی-رفتاری (CBH) بر اجتناب شناختی و استرس ادراک‌شده در افراد دارای نشانه‌های اضطراب فراگیر بود. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل افراد دارای نشانه‌های اضطراب فراگیر مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره، روان‌درمانی و روان‌پزشکی دارای مجوز در شهر اصفهان در سه‌ماهه چهارم سال 2024 بود. تعداد 40 نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 20 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش مداخله هیپنوتراپی شناختی-رفتاری را طی 8 جلسه 60 دقیقه‌ای (دو جلسه در هفته به مدت چهار هفته) دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل مقیاس اختلال اضطراب فراگیر (GAD-7)، پرسشنامه اجتناب شناختی (CAQ) و مقیاس استرس ادراک‌شده (PSS-14) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از کنترل اثر نمرات پیش‌آزمون، بین گروه آزمایش و کنترل در نمرات پس‌آزمون اجتناب شناختی و استرس ادراک‌شده تفاوت معناداری وجود داشت (P&lt;0.001). همچنین نتایج نشان داد که هیپنوتراپی شناختی-رفتاری موجب کاهش معنادار اجتناب شناختی (F=6.39) و استرس ادراک‌شده (F=10.3) در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد. مقادیر اندازه اثر نیز نشان‌دهنده تأثیر قابل توجه مداخله بر بهبود متغیرهای روان‌شناختی مورد بررسی بود. یافته‌های پژوهش نشان داد که هیپنوتراپی شناختی-رفتاری می‌تواند به‌عنوان یک مداخله روان‌شناختی مؤثر در کاهش اجتناب شناختی و استرس ادراک‌شده افراد دارای نشانه‌های اضطراب فراگیر مورد استفاده قرار گیرد. به نظر می‌رسد ترکیب فنون شناختی-رفتاری با تکنیک‌های هیپنوتراپی از طریق اصلاح الگوهای شناختی ناکارآمد، افزایش تنظیم هیجانی و تقویت احساس کنترل فردی، نقش مهمی در کاهش مشکلات شناختی و هیجانی مرتبط با اضطراب فراگیر داشته باشد.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/431/270