مجله شناخت، رفتار، یادگیری در دست انتشار 1405 09 20 The Effectiveness of an Artistic-Thinking-Based Theater Educational Program on Critical Thinking Skills in Elementary School Girls اثربخشی برنامه آموزشی تئاتر مبتنی بر تفکر هنری بر مهارت‌های تفکر انتقادی در دختران دبستانی 1 14 FA محبوبه ملکی گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. منصوره کریم زاده گروه آموزش پیش دبستانی، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. رضا قربان جهرمی گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران. محسن امیری دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. Journal Article 1404 09 15 <p>This study aimed to investigate the effectiveness of an artistic-thinking-based theater educational program in enhancing critical thinking skills among elementary school girls. This quasi-experimental study employed a pretest–posttest control-group design with a two-month follow-up assessment. The statistical population consisted of female elementary school students in Tehran. Thirty participants were selected through convenience sampling and randomly assigned to either an experimental group (n = 15) or a control group (n = 15). The experimental group participated in ten 90-minute sessions of an artistic-thinking-based theater educational program, whereas the control group continued with regular school activities. Data were collected at pretest, posttest, and follow-up using the California Critical Thinking Skills Test (Form B). Repeated-measures analysis of covariance (ANCOVA) was used to analyze the data. Repeated-measures ANCOVA demonstrated a significant main effect of time (F(2,56)=35.21, p&lt;.001, η²=.56) and a significant main effect of group (F(1,28)=12.38, p=.002, η²=.31). Furthermore, the group × time interaction effect was significant (F(2,56)=28.47, p&lt;.001, η²=.50), confirming the effectiveness of the intervention. Bonferroni post-hoc comparisons indicated a significant increase in critical thinking scores from pretest to posttest in the experimental group (p&lt;.001). No significant difference was observed between posttest and follow-up scores (p=.12), indicating the stability of treatment effects over time. The artistic-thinking-based theater educational program significantly improved critical thinking skills among elementary school girls, and these gains were maintained at the two-month follow-up assessment. Integrating theater-based artistic thinking activities into elementary education may provide an effective approach for fostering higher-order cognitive abilities and strengthening students’ critical thinking capacities.</p> <p style="text-align: justify;"> </p> <p> </p> <p>هدف این پژوهش بررسی اثربخشی برنامه آموزشی تئاتر مبتنی بر تفکر هنری بر ارتقای مهارت‌های تفکر انتقادی در دانش‌آموزان دختر دوره دوم دبستان بود. این پژوهش از نوع شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل و پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دختر دوره دوم دبستان شهر تهران بود که از میان آنان 30 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش در 10 جلسه 90 دقیقه‌ای برنامه آموزشی تئاتر مبتنی بر تفکر هنری شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل آموزش معمول مدرسه را دریافت نمود. داده‌ها با استفاده از آزمون مهارت‌های تفکر انتقادی کالیفرنیا (فرم B) در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری گردآوری و با تحلیل کوواریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس با اندازه‌گیری مکرر نشان داد که اثر اصلی زمان معنادار بود (F(2,56)=35.21, p&lt;.001, η²=.56) و اثر اصلی گروه نیز معنادار به دست آمد (F(1,28)=12.38, p=.002, η²=.31). همچنین تعامل گروه و زمان معنادار بود (F(2,56)=28.47, p&lt;.001, η²=.50) که بیانگر اثربخشی مداخله بود. مقایسه‌های بونفرونی نشان داد نمرات تفکر انتقادی گروه آزمایش از پیش‌آزمون به پس‌آزمون به طور معناداری افزایش یافت (p&lt;.001) و تفاوت بین پس‌آزمون و پیگیری معنادار نبود (p=.12)، که حاکی از پایداری اثرات برنامه در طول زمان است. برنامه آموزشی تئاتر مبتنی بر تفکر هنری موجب بهبود معنادار مهارت‌های تفکر انتقادی در دختران دبستانی شد و آثار آن تا دو ماه پس از پایان مداخله پایدار باقی ماند. بنابراین، ادغام فعالیت‌های تئاتری مبتنی بر تفکر هنری در برنامه‌های آموزشی مدارس ابتدایی می‌تواند راهبردی مؤثر برای پرورش مهارت‌های شناختی سطح بالا و تقویت تفکر انتقادی دانش‌آموزان باشد.</p> <p> </p> <p> </p> <p> </p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/442/335