مجله شناخت، رفتار، یادگیری در دست انتشار 1405 09 20 Comparing the Effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy and Emotion-Focused Therapy on Social Anxiety and Academic Achievement among Female Students with Experiences of Domestic Violence مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان هیجان‌مدار بر اضطراب اجتماعی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختر دارای تجربه خشونت خانگی 1 15 FA آناهیتا عرب عامری دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، گرایش کودک و نوجوان، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران فاطمه محسنی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی (کودک و نوجوان)، دانشگاه غیرانتفاعی علم و هنر ، یزد، ایران مینا مرادی گلهین کارشناسی ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، واحد الکترونیک، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران فرناز علائی تازه قشلاق کارشناسی ارشد روانشناسی شخصیت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مهدیه رادپور کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران Journal Article 1404 11 14 <p><strong> </strong>The present study aimed to compare the effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy (CBT) and Emotion-Focused Therapy (EFT) on social anxiety and academic achievement among female students with experiences of domestic violence. This study employed a quasi-experimental pretest–posttest design with two experimental groups and one control group. The statistical population consisted of female middle-school students in Tehran who had experienced domestic violence and exhibited symptoms of social anxiety. Forty-five eligible participants were selected through purposive sampling and randomly assigned to three groups: CBT (n=15), EFT (n=15), and a control group (n=15). The CBT group received twelve 45-minute sessions, whereas the EFT group participated in nine 90-minute sessions. Data were collected using the Social Phobia Inventory (SPIN), the Academic Performance Questionnaire developed by Pham and Taylor, and the Child Exposure to Domestic Violence Scale. Multivariate analysis of covariance (MANCOVA) was used to analyze the data. Multivariate covariance analysis revealed a significant overall group effect on the combined dependent variables of social anxiety and academic achievement (Wilks’ Lambda=0.159, F=29.35, p&lt;0.001, η²=0.601). Univariate ANCOVA results indicated significant group differences for social anxiety (F=22.975, p&lt;0.001, η²=0.53) and academic achievement (F=42.453, p&lt;0.001, η²=0.68). Bonferroni post-hoc comparisons demonstrated that both CBT and EFT significantly reduced social anxiety and improved academic achievement compared with the control group (p&lt;0.05). Furthermore, EFT showed greater effectiveness in reducing social anxiety, whereas CBT demonstrated superior effectiveness in enhancing academic achievement. The findings indicate that both CBT and EFT are effective interventions for improving psychological and educational outcomes among female students exposed to domestic violence. Nevertheless, EFT appears particularly beneficial for alleviating trauma-related social anxiety through emotional processing and emotional restructuring, whereas CBT is more effective in enhancing academic achievement through cognitive restructuring, self-regulation, and problem-solving strategies. These findings support the application of both approaches in school counseling settings for vulnerable adolescents.</p> <p> </p> <p> </p> <p> </p> <p>هدف پژوهش حاضر تعیین و مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان هیجان‌مدار بر اضطراب اجتماعی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختر دارای تجربه خشونت خانگی بود. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه اول شهر تهران دارای تجربه خشونت خانگی و اضطراب اجتماعی بود. تعداد 45 دانش‌آموز به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه 15 نفری شامل درمان شناختی رفتاری، درمان هیجان‌مدار و گروه کنترل جایگزین شدند. گروه درمان شناختی رفتاری در 12 جلسه 45 دقیقه‌ای و گروه درمان هیجان‌مدار در 9 جلسه 90 دقیقه‌ای شرکت کردند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس اضطراب اجتماعی کانور و همکاران، پرسشنامه عملکرد تحصیلی فام و تیلور و مقیاس مواجهه با خشونت خانگی بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد بین گروه‌ها در ترکیب متغیرهای اضطراب اجتماعی و پیشرفت تحصیلی تفاوت معناداری وجود دارد (Wilks’ Lambda=0.159, F=29.35, p&lt;0.001, η²=0.601). همچنین نتایج تحلیل کوواریانس تک‌متغیره نشان داد اثر گروه بر اضطراب اجتماعی (F=22.975, p&lt;0.001, η²=0.53) و پیشرفت تحصیلی (F=42.453, p&lt;0.001, η²=0.68) معنادار است. آزمون تعقیبی بونفرونی نشان داد هر دو مداخله در مقایسه با گروه کنترل موجب کاهش معنادار اضطراب اجتماعی و افزایش معنادار پیشرفت تحصیلی شدند (p&lt;0.05). علاوه بر این، درمان هیجان‌مدار در کاهش اضطراب اجتماعی اثربخشی بیشتری نسبت به درمان شناختی رفتاری نشان داد، در حالی که درمان شناختی رفتاری در بهبود پیشرفت تحصیلی نسبت به درمان هیجان‌مدار مؤثرتر بود. یافته‌های پژوهش نشان داد هر دو رویکرد درمان شناختی رفتاری و درمان هیجان‌مدار مداخلاتی مؤثر برای کاهش اضطراب اجتماعی و ارتقای پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختر دارای تجربه خشونت خانگی هستند. با این حال، درمان هیجان‌مدار به دلیل تمرکز بر پردازش و بازسازی هیجانات ناشی از تروما در کاهش اضطراب اجتماعی عملکرد بهتری داشت، در حالی که درمان شناختی رفتاری به دلیل تأکید بر اصلاح شناخت‌ها، خودنظم‌دهی و مهارت‌های حل مسئله در بهبود عملکرد تحصیلی اثربخش‌تر بود.</p> <p> </p> <p> </p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/443/286