مجله شناخت، رفتار، یادگیری در دست انتشار 1405 09 15 Predicting Critical Thinking Based on Media Literacy, Self-Perception Synchrony, and Academic Fraud among Upper-Secondary Students in Hamadan پیش‌بینی تفکر انتقادی بر اساس سواد رسانه‌ای، همایندی ادراک از خود و فریبکاری تحصیلی در دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه شهر همدان 1 16 FA علی قاسمی گروه روانشناسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاداسلامی، زنجان، ایران قمر کیانی گروه روانشناسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاداسلامی، زنجان، ایران فاطمه نظری گروه روانشناسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاداسلامی، زنجان، ایران سکینه جعفری گروه زبان انگلیسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاداسلامی، زنجان، ایران Journal Article 1404 10 05 <p>This study aimed to predict critical thinking based on media literacy, self-perception synchrony, and academic fraud among upper-secondary students in Hamadan. This basic study employed a descriptive-correlational design. The statistical population included all male and female upper-secondary students in Hamadan during the 2025–2026 academic year. After screening incomplete questionnaires, the final sample consisted of 324 students selected through multistage cluster random sampling. Data were collected using the California Critical Thinking Skills Test, the Media Literacy Questionnaire based on Thoman’s model, Harter’s Self-Perception Profile, and Farnese et al.’s Academic Fraud Questionnaire. Pearson correlation coefficients and simultaneous multiple regression analysis were used to analyze the data. Pearson correlation results indicated a positive and significant relationship between media literacy and critical thinking (r=0.24, p&lt;0.01). In contrast, self-perception synchrony was negatively and significantly related to critical thinking (r=-0.11, p&lt;0.01), and academic fraud also showed a negative and significant relationship with critical thinking (r=-0.19, p&lt;0.01). The multiple regression model for predicting critical thinking was statistically significant (F=6.92, p=0.001). In this model, media literacy positively predicted critical thinking (β=0.12, p=0.004), whereas self-perception synchrony (β=-0.14, p=0.002) and academic fraud (β=-0.21, p=0.001) negatively predicted critical thinking. The findings suggest that media literacy contributes to the enhancement of students’ critical thinking, whereas self-perception synchrony and academic fraud are associated with lower levels of critical thinking. Accordingly, educational programs aimed at improving media literacy, strengthening academic integrity, and modifying students’ cognitive patterns may support the development of critical thinking skills among upper-secondary students.</p> <p>هدف پژوهش حاضر پیش‌بینی تفکر انتقادی بر اساس سواد رسانه‌ای، همایندی ادراک از خود و فریبکاری تحصیلی در دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه شهر همدان بود. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از نظر شیوه گردآوری داده‌ها، توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر و پسر دوره دوم متوسطه شهر همدان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود. نمونه نهایی پژوهش پس از حذف پرسشنامه‌های ناقص، ۳۲۴ دانش‌آموز بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه تفکر انتقادی کالیفرنیا، پرسشنامه سواد رسانه‌ای مبتنی بر الگوی تامن، پرسشنامه ادراک از خود هارتر و پرسشنامه فریبکاری تحصیلی فارنسه و همکاران استفاده شد. داده‌ها با استفاده از همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه به روش همزمان تحلیل شدند. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که سواد رسانه‌ای با تفکر انتقادی رابطه مثبت و معنادار دارد (r=0.24, p&lt;0.01). همچنین، همایندی ادراک از خود با تفکر انتقادی رابطه منفی و معنادار نشان داد (r=-0.11, p&lt;0.01) و فریبکاری تحصیلی نیز با تفکر انتقادی رابطه منفی و معنادار داشت (r=-0.19, p&lt;0.01). نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که مدل پیش‌بینی تفکر انتقادی معنادار است (F=6.92, p=0.001). در این مدل، سواد رسانه‌ای به‌صورت مثبت تفکر انتقادی را پیش‌بینی کرد (β=0.12, p=0.004)، در حالی که همایندی ادراک از خود (β=-0.14, p=0.002) و فریبکاری تحصیلی (β=-0.21, p=0.001) پیش‌بینی‌کننده‌های منفی تفکر انتقادی بودند. نتایج نشان داد که سواد رسانه‌ای می‌تواند در تقویت تفکر انتقادی دانش‌آموزان نقش داشته باشد، در حالی که همایندی ادراک از خود و فریبکاری تحصیلی با کاهش سطح تفکر انتقادی همراه‌اند. بنابراین، طراحی برنامه‌های آموزشی مبتنی بر ارتقای سواد رسانه‌ای، پرورش صداقت تحصیلی و اصلاح الگوهای شناختی دانش‌آموزان می‌تواند به توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی در دوره متوسطه کمک کند.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/449/372