مجله شناخت، رفتار، یادگیری در دست انتشار 1405 09 20 Identification and Explanation of the Causal, Contextual, and Intervening Factors in Promoting Spiritual Vitality in the School Context شناسایی و تبیین عوامل علّی، زمینه‌ساز و مداخله‌گر ارتقای نشاط معنوی در بستر مدرسه 1 18 FA مریم محمدی دانشجوی دکتری، گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران فرانک موسوی گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران مریم اسلام پناه گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه،ایران الهام کاویانی گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران Journal Article 1404 10 06 <p>This study aimed to identify and explain the causal, contextual, and intervening factors affecting the promotion of spiritual vitality in the school context based on experts’ perspectives. This study was conducted using a qualitative approach based on grounded theory. The participants included experts in education, educational management, educational psychology, and spirituality-related educational studies. They were selected through purposive and theoretical sampling. Data were collected using semi-structured interviews, and the interview process continued until theoretical saturation was achieved. After recording and verbatim transcription, the interviews were analyzed line by line. Data analysis was performed through open coding, axial coding, and selective coding. To enhance the trustworthiness of the findings, member checking, peer review, documentation of the analytic process, and research memo writing were used. Data analysis indicated that the causal conditions for promoting spiritual vitality in schools consisted of five axial categories: spiritual and ethical ecosystem, behavioral modeling by educators, respectful relational networking, purposeful program orientation, and emotional elevation. The contextual conditions included the school cultural-educational context, family and social context, structural and physical context, macro-social context, and economic-supportive context. The intervening conditions consisted of technological barriers and motivators, economic intervening factors, family and educational factors, human factors and behavioral models, and micro-cultural and social factors. The findings showed that spiritual vitality in schools is a multidimensional, relational, and context-dependent phenomenon shaped by the interaction of individual, organizational, familial, and social factors. The results suggest that promoting spiritual vitality in schools requires the creation of an ethical, emotional, supportive, and meaningful educational environment. This can be achieved through strengthening teachers’ role modeling, improving human relationships, designing purposeful educational programs, aligning family and school values, managing the effects of virtual space, and addressing students’ emotional and spiritual needs.</p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی و تبیین عوامل علّی، زمینه‌ساز و مداخله‌گر مؤثر بر ارتقای نشاط معنوی در بستر مدرسه بر اساس دیدگاه خبرگان بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و بر مبنای روش نظریه داده‌بنیاد انجام شد. مشارکت‌کنندگان پژوهش شامل خبرگان و صاحب‌نظران حوزه تعلیم‌وتربیت، مدیریت آموزشی، روان‌شناسی تربیتی و مطالعات معنویت در محیط‌های آموزشی بودند که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام گرفت و فرایند مصاحبه‌ها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. مصاحبه‌ها پس از ضبط و پیاده‌سازی کامل، به‌صورت سطر به سطر تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها بر اساس کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی انجام شد و برای افزایش قابلیت اعتماد یافته‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان، بررسی همکاران متخصص، مستندسازی فرایند تحلیل و ثبت یادداشت‌های پژوهشی استفاده گردید. تحلیل داده‌ها نشان داد که شرایط علّی ارتقای نشاط معنوی در مدرسه شامل پنج مقوله محوری زیست‌بوم معنوی و اخلاقی، الگوسازی رفتاری مربیان، شبکه‌سازی روابط محترمانه، برنامه‌محوری هدفمند و تعالی‌بخشی عاطفی است. شرایط زمینه‌ای در قالب بستر فرهنگی-تربیتی مدرسه، بستر خانوادگی و اجتماعی، بستر ساختاری و کالبدی، بستر کلان اجتماعی و بستر اقتصادی-حمایتی تبیین شد. همچنین شرایط مداخله‌گر شامل موانع و محرک‌های فناورانه، عوامل اقتصادی مداخله‌گر، عوامل خانوادگی و آموزشی، عوامل انسانی و الگوهای رفتاری و عوامل فرهنگی و اجتماعی خرد بود. یافته‌ها نشان دادند که نشاط معنوی در مدرسه پدیده‌ای چندبعدی، رابطه‌محور و وابسته به هم‌افزایی عوامل فردی، سازمانی، خانوادگی و اجتماعی است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که ارتقای نشاط معنوی در مدرسه مستلزم ایجاد فضای اخلاقی، عاطفی، حمایتگر و معنادار در مدرسه است. این امر از طریق تقویت نقش الگویی معلمان، بهبود روابط انسانی، طراحی برنامه‌های تربیتی هدفمند، هم‌سویی خانواده و مدرسه، مدیریت اثرات فضای مجازی و توجه به نیازهای عاطفی و معنوی دانش‌آموزان امکان‌پذیر می‌شود.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/452/340