مجله شناخت، رفتار، یادگیری در دست انتشار 1406 01 01 The Predictive Role of Family Functioning, Family Communication Patterns, and Parent–Adolescent Conflict in Risky Behaviors among Iraqi Adolescents: The Mediating Role of Basic Psychological Needs نقش پیش‌بینی‌کننده کارکرد خانواده، الگوهای ارتباطی خانواده و تعارض والد–نوجوان در رفتارهای پرخطر نوجوانان عراقی: نقش میانجی نیازهای بنیادین روان‌شناختی 1 21 FA رحیم بدری گرگری استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران شهروز نعمتی استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران، شهرام واحدی استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز عرفان جاسم احمد دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز Journal Article 1405 02 02 <p>This study investigated the predictive roles of family functioning, family communication patterns, and parent–adolescent conflict in Iraqi adolescents’ risky behaviors, with particular emphasis on the mediating role of basic psychological needs. This cross-sectional study employed a descriptive-correlational design based on structural equation modeling. The statistical population comprised all senior high school students in Salah al-Din Governorate, Iraq, during the 2025–2026 academic year. Using multistage cluster random sampling, 300 students were selected from schools in Tikrit and Samarra. Data were collected using standardized measures of family functioning, family communication patterns, parent–adolescent conflict, basic psychological needs, and risky behaviors. Pearson correlation coefficients and structural equation modeling were applied to analyze the data using SPSS and AMOS. Structural modeling indicated that poorer family functioning (β=0.343), conformity orientation (β=0.267), and parent–adolescent conflict (β=0.332) had significant positive effects on risky behaviors. In contrast, conversation orientation (β=−0.256) and satisfaction of basic psychological needs (β=−0.498) had significant negative effects on risky behaviors. Poorer family functioning (β=−0.394), conformity orientation (β=−0.286), and parent–adolescent conflict (β=−0.397) negatively predicted basic psychological needs, whereas conversation orientation positively predicted their satisfaction (β=0.374). The indirect effects of the family-related predictors on risky behaviors through basic psychological needs were also supported. The proposed model explained 50.3% of the variance in risky behaviors and 33.1% of the variance in basic psychological needs. Family functioning, communication patterns, and parent–adolescent conflict are important predictors of risky behaviors among Iraqi adolescents. Interventions that strengthen open family conversation, reduce coercive conformity and unresolved conflict, and support adolescents’ needs for autonomy, competence, and relatedness may contribute to preventing or reducing risky behaviors in this population.</p> <p> </p> <p> </p> <p> </p> <p>پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش پیش‌بینی‌کننده کارکرد خانواده، الگوهای ارتباطی خانواده و تعارض والد–نوجوان در رفتارهای پرخطر نوجوانان عراقی، با تأکید بر نقش میانجی نیازهای بنیادین روان‌شناختی انجام شد. این پژوهش مقطعی، توصیفی–همبستگی و مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه استان صلاح‌الدین عراق در سال تحصیلی 2025–2026 بود. با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای، 300 دانش‌آموز از مدارس شهرهای تکریت و سامرا انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه کارکرد خانواده، پرسشنامه الگوهای ارتباطی خانواده، مقیاس تعارض والد–نوجوان، مقیاس نیازهای بنیادین روان‌شناختی و پرسشنامه رفتارهای پرخطر گردآوری شدند. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند. نتایج مدل ساختاری نشان داد کارکرد نامطلوب خانواده (β=0.343)، جهت‌گیری همنوایی (β=0.267) و رفتار تعارض‌آمیز والد–نوجوان (β=0.332) اثر مثبت و معناداری بر رفتارهای پرخطر داشتند؛ در حالی که جهت‌گیری گفت‌وشنود (β=−0.256) و نیازهای بنیادین روان‌شناختی (β=−0.498) اثر منفی و معناداری بر این رفتارها نشان دادند. همچنین، کارکرد نامطلوب خانواده (β=−0.394)، جهت‌گیری همنوایی (β=−0.286) و تعارض والد–نوجوان (β=−0.397) نیازهای بنیادین روان‌شناختی را به‌طور منفی پیش‌بینی کردند، در حالی که جهت‌گیری گفت‌وشنود اثر مثبتی بر این نیازها داشت (β=0.374). اثرات غیرمستقیم متغیرهای خانوادگی بر رفتارهای پرخطر نیز از طریق نیازهای بنیادین روان‌شناختی تأیید شد. مدل پژوهش 50.3 درصد از واریانس رفتارهای پرخطر و 33.1 درصد از واریانس نیازهای بنیادین روان‌شناختی را تبیین کرد. بهبود کارکرد خانواده، تقویت گفت‌وشنود، کاهش همنوایی اجباری و تعارض والد–نوجوان، و حمایت از نیازهای خودمختاری، شایستگی و ارتباط می‌تواند احتمال رفتارهای پرخطر را در نوجوانان عراقی کاهش دهد.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/485/318