مجله شناخت، رفتار، یادگیری در دست انتشار 1406 01 01 Semantic Representation of School Principals’ Perceptions and Lived Experiences of Professional Ethics and Its Dimensions, Boundaries, and Limits in Saqqez City بازنمایی معنایی ادراکات و تجارب زیسته مدیران مدارس شهر سقز از اخلاق حرفه‌ای و ابعاد و حدود و ثغور آن 1 20 FA علی ایمان زاده دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران رزگار حسینی کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران داوود طهماسب زاده استاد مطالعات برنامه درسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه تبریز. تبریز. ایران Journal Article 1405 09 19 <p>This study aimed to provide a semantic representation of school principals’ perceptions and lived experiences of professional ethics and to identify its dimensions, consequences, necessities, and implementation barriers in Saqqez City. This qualitative study employed a phenomenological research design. The study population comprised school principals in Saqqez City, of whom 20 were recruited through purposive sampling until theoretical saturation was achieved. Data were collected through individual, in-depth, semi-structured interviews. Before each interview, the study objectives and confidentiality procedures were explained, and oral informed consent was obtained. The interviews were audio-recorded, transcribed verbatim, and analyzed through coding based on the phenomenological analysis procedure proposed by Streubert and Carpenter. To enhance the credibility of the analysis, the extracted themes were presented to three participants for member checking and confirmation. The analysis of 165 thematic statements resulted in five main themes and 18 subthemes. The main themes were dimensions of professional ethics, positive consequences of professional ethics, negative consequences of failing to observe professional ethics, the necessity of professional ethics, and barriers to its realization. The dimensions of professional ethics were represented through respecting oneself and others, valuing professional work, conscientiousness, and continuous development. Mutual trust and respect, success and achievement, and a dynamic and positive school climate emerged as its principal positive consequences. Conversely, managerial inefficiency, power-seeking behavior, and deterioration of interpersonal relationships were identified as consequences of unethical conduct. The human nature of educational practice, the significance of education and upbringing, and commitment to laws and regulations explained the necessity of professional ethics. Dissatisfaction and lack of motivation, projection of responsibility, ethical conflicts and uncertainty, instrumental approaches to stakeholder relations, and the limited practical effectiveness of university management courses were identified as major barriers. From school principals’ perspectives, professional ethics is a multidimensional and context-dependent construct that shapes managerial effectiveness, interpersonal relationships, and the educational climate of schools. Its institutionalization requires adequate resources, resolution of legal–ethical conflicts, stronger managerial motivation, and the redesign of professional education and development programs for school principals.</p> <p> </p> <p> </p> <p> </p> <p>پژوهش حاضر با هدف بازنمایی معنایی ادراکات و تجارب زیسته مدیران مدارس شهر سقز از اخلاق حرفه‌ای و شناسایی ابعاد، پیامدها، ضرورت‌ها و موانع تحقق آن انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شد. جامعه پژوهش را مدیران مدارس شهر سقز تشکیل دادند که از میان آنان 20 نفر با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و بر مبنای معیار اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته انفرادی گردآوری شد. پیش از انجام مصاحبه‌ها، اهداف پژوهش و محرمانه‌بودن اطلاعات برای مشارکت‌کنندگان تشریح و رضایت شفاهی آنان دریافت شد. مصاحبه‌ها ضبط و به‌صورت کامل پیاده‌سازی شدند و داده‌ها با استفاده از فرایند کدگذاری و روش تحلیل پدیدارشناختی استرابرت و کارپنتر تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار یافته‌ها، مضامین استخراج‌شده در اختیار سه نفر از مشارکت‌کنندگان قرار گرفت و تأیید آنان دریافت شد. تحلیل 165 جمله مضمونی به شناسایی پنج مضمون اصلی و 18 مضمون فرعی منجر شد. مضامین اصلی شامل ابعاد اخلاق حرفه‌ای، پیامدهای مثبت اخلاق حرفه‌ای، پیامدهای منفی عدم رعایت اخلاق حرفه‌ای، ضرورت اخلاق حرفه‌ای و موانع تحقق اخلاق حرفه‌ای بودند. ابعاد اخلاق حرفه‌ای در قالب احترام به شخصیت خود و دیگران، ارزش‌گذاری به کار، وظیفه‌شناسی و پیشرفت و تکامل بازنمایی شد. اعتماد و احترام متقابل، موفقیت و کامیابی و پویایی و نشاط مدرسه از پیامدهای مثبت آن بودند؛ در مقابل، ناکارآمدی، قدرت‌طلبی و تخریب روابط به‌عنوان پیامدهای عدم رعایت اخلاق حرفه‌ای شناسایی شدند. ماهیت انسانی فعالیت آموزشی، اهمیت تعلیم‌وتربیت و التزام به قانون، ضرورت اخلاق حرفه‌ای را تبیین کردند. همچنین نارضایتی و فقدان انگیزش، فرافکنی، تعارض‌های اخلاقی، مشتری‌مداری ابزارانگارانه و ناکارآمدی دروس مدیریت مهم‌ترین موانع تحقق آن بودند. اخلاق حرفه‌ای از دیدگاه مدیران مدارس مفهومی چندبعدی و زمینه‌مند است که بر کیفیت روابط، اثربخشی مدیریت و فضای آموزشی مدرسه تأثیر می‌گذارد؛ بااین‌حال، تحقق آن مستلزم تأمین منابع، کاهش تعارض‌های قانونی و اخلاقی، ارتقای انگیزش و بازنگری در برنامه‌های آموزش و توانمندسازی مدیران است.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/492/316