مجله شناخت، رفتار، یادگیری در دست انتشار 1406 01 01 Identifying the Dimensions of Emotional Creativity with a Self-Awareness Approach among Teachers of the Mazandaran Province Department of Education شناسایی ابعاد خلاقیت هیجانی با رویکرد خودآگاهی در معلمان آموزش و پرورش استان مازندران 1 23 FA فاطمه عباس نیا گروه مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران رضا یوسفی سعیدآبادی گروه مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران محمد صالحی گروه مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران Journal Article 1405 03 08 <p><strong> </strong>The present study aimed to identify and validate the dimensions of emotional creativity with a self-awareness approach among teachers of the Mazandaran Province Department of Education. This applied study employed an exploratory sequential mixed-methods design and was cross-sectional in terms of data collection. The qualitative phase was conducted using grounded theory, whereas the quantitative phase followed a descriptive-survey design. In the qualitative phase, senior educational managers and experts in Mazandaran Province were selected through purposive sampling, and semi-structured interviews continued until theoretical saturation was reached. Twelve interviews formed the main basis of analysis, while interviews 13 and 14 yielded no new codes. Qualitative data were analyzed through open, axial, and selective coding using MAXQDA 2024. In the quantitative phase, the statistical population consisted of 3,672 teachers, of whom 348 were selected using Cochran’s formula and proportionate stratified random sampling. Data were collected using a researcher-made 40-item Emotional Creativity with a Self-Awareness Approach Questionnaire. Quantitative analyses were conducted using SPSS 27 and LISREL 8.5 through confirmatory factor analysis, the Friedman test, and structural equation modeling. Qualitative analysis generated 122 open codes and six dimensions: emotional self-awareness, emotional acceptance, emotional preparedness, emotional innovation and flexibility, creative emotion regulation, and creative empathy. Confirmatory factor analysis supported this six-dimensional structure, with standardized coefficients ranging from 0.71 to 0.90 and all t-values being statistically significant. The Friedman test showed significant differences among the dimensions (χ²=205.673, df=5, p&lt;0.001). Emotional self-awareness ranked first with a mean rank of 4.69, whereas emotional acceptance ranked last with a mean rank of 2.99. Emotional creativity with a self-awareness approach also showed a positive and significant relationship with cognitive creativity with a self-awareness approach (β=0.60, t=11.73). Model fit indices, including χ²/df=2.91, RMSEA=0.074, GFI=0.93, NFI=0.91, CFI=0.92, AGFI=0.92, IFI=0.91, and RFI=0.94, indicated an acceptable model fit. The findings demonstrated that emotional creativity with a self-awareness approach is a multidimensional construct comprising six distinct but interrelated dimensions, with emotional self-awareness occupying a particularly prominent position. The final model showed satisfactory empirical fit and may provide a useful framework for assessing, training, and developing teachers’ emotional creativity and for designing self-awareness-based professional development programs.</p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی و اعتبارسنجی ابعاد خلاقیت هیجانی با رویکرد خودآگاهی در معلمان آموزش و پرورش استان مازندران بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از نظر نوع داده‌ها آمیخته کیفی–کمی از نوع اکتشافی متوالی، از نظر زمان گردآوری داده‌ها مقطعی و از نظر روش اجرا در بخش کیفی مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد و در بخش کمی توصیفی–پیمایشی بود. در بخش کیفی، خبرگان و مدیران ارشد آموزش و پرورش استان مازندران با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. در نهایت، ۱۲ مصاحبه مبنای تحلیل قرار گرفت و در مصاحبه‌های سیزدهم و چهاردهم کد جدیدی حاصل نشد. داده‌های کیفی با کدگذاری باز، محوری و گزینشی در نرم‌افزار MAXQDA 2024 تحلیل شدند. در بخش کمی، جامعه آماری شامل ۳۶۷۲ معلم بود که ۳۴۸ نفر با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسش‌نامه محقق‌ساخته ۴۰ گویه‌ای خلاقیت هیجانی با رویکرد خودآگاهی بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از SPSS 27 و LISREL 8.5 و به کمک تحلیل عاملی تأییدی، آزمون فریدمن و مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. تحلیل کیفی به استخراج ۱۲۲ کد باز و شش بعد شامل خودآگاهی هیجانی، پذیرش هیجان‌ها، آمادگی هیجانی، نوآوری و انعطاف‌پذیری هیجانی، تنظیم هیجانی خلاق و همدلی خلاقانه منجر شد. تحلیل عاملی تأییدی این ساختار را تأیید کرد و ضرایب استاندارد ابعاد بین ۰.۷۱ تا ۰.۹۰ قرار داشتند و همه مقادیر t معنادار بودند. آزمون فریدمن نشان داد تفاوت معناداری میان رتبه ابعاد وجود دارد (χ²=205.673، df=5، p&lt;0.001)؛ به‌طوری‌که خودآگاهی هیجانی با میانگین رتبه‌ای ۴.۶۹ در رتبه نخست و پذیرش هیجان‌ها با میانگین رتبه‌ای ۲.۹۹ در رتبه آخر قرار گرفت. همچنین، خلاقیت هیجانی با رویکرد خودآگاهی رابطه مثبت و معناداری با خلاقیت شناختی با رویکرد خودآگاهی داشت (β=0.60، t=11.73). شاخص‌های برازش مدل شامل χ²/df=2.91، RMSEA=0.074، GFI=0.93، NFI=0.91، CFI=0.92، AGFI=0.92، IFI=0.91 و RFI=0.94 نشان‌دهنده برازش مناسب مدل بودند. نتایج نشان داد خلاقیت هیجانی با رویکرد خودآگاهی در معلمان سازه‌ای چندبعدی است که از شش مؤلفه متمایز اما مرتبط تشکیل می‌شود و خودآگاهی هیجانی نقش برجسته‌تری در ساختار آن دارد. مدل نهایی از برازش مطلوب برخوردار بود و می‌تواند به‌عنوان چارچوبی برای سنجش، آموزش و توسعه خلاقیت هیجانی معلمان و طراحی برنامه‌های توسعه حرفه‌ای مبتنی بر خودآگاهی مورد استفاده قرار گیرد.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/516/333