مجله شناخت، رفتار، یادگیری در دست انتشار 1406 03 01 The Relationship Between Psychological Capital and Teacher–Student Relationship Quality with Students’ Academic Engagement رابطه بین سرمایه روان‌شناختی و کیفیت ارتباط معلم–دانش‌آموز با اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان 1 18 FA هانیه کاظم یار کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران. جواد کریمی دانشیار گروه روانشناسی،دانشگاه ملایر،ملایر، ایران. یداله قاسمی پور استادیار گروه روانشناسی،دانشگاه ملایر،ملایر، ایران. Journal Article 1405 03 14 <p>This study aimed to determine the relationship between psychological capital and teacher–student relationship quality with academic engagement among high school students in Urmia. This study employed a descriptive-correlational design. The statistical population consisted of all male and female high school students in Urmia during the 2021–2022 academic year. Based on the Krejcie and Morgan table, 384 students, including 195 females and 189 males, were selected through convenience sampling. Data were collected through both in-person and online procedures. The research instruments included the Utrecht Work Engagement Scale for Students, the Psychological Capital Questionnaire, and the Teacher–Student Relationship Scale. Data were analyzed using Pearson correlation coefficients and simultaneous multiple regression analysis in SPSS version 19. Pearson correlation analysis showed that self-efficacy (r=0.57), hope (r=0.62), resilience (r=0.26), optimism (r=0.51), and overall teacher–student relationship quality (r=0.35) were positively and significantly associated with academic engagement (P&lt;0.01). The multiple regression model was statistically significant (F=54.501, P&lt;0.001) and explained 49% of the variance in academic engagement. In the final regression model, hope (β=0.32, P&lt;0.001), self-efficacy (β=0.23, P&lt;0.001), teacher support (β=0.26, P&lt;0.001), and optimism (β=0.15, P=0.002) were significant positive predictors of academic engagement, whereas resilience, communication, and alienation did not make statistically significant unique contributions to the model. The findings indicate that psychological capital, particularly hope and self-efficacy, together with perceived teacher support, plays an important role in students’ academic engagement. Accordingly, school-based interventions aimed at strengthening positive psychological resources and enhancing supportive teacher–student interactions may contribute to greater motivation, participation, persistence, and engagement in academic activities among high school students.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه سرمایه روان‌شناختی و کیفیت رابطه معلم–دانش‌آموز با اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر ارومیه انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه دوم شهر ارومیه در سال تحصیلی 2021–2022 بود که از میان آنان، بر اساس جدول کرجسی و مورگان، 384 دانش‌آموز شامل 195 دختر و 189 پسر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها به‌صورت حضوری و آنلاین گردآوری شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اشتیاق تحصیلی شافلی و همکاران، پرسشنامه سرمایه روان‌شناختی و پرسشنامه کیفیت رابطه معلم–دانش‌آموز بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه همزمان در نرم‌افزار SPSS نسخه 19 تحلیل شدند. نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که خودکارآمدی (r=0.57)، امید (r=0.62)، تاب‌آوری (r=0.26)، خوش‌بینی (r=0.51) و نمره کل کیفیت رابطه معلم–دانش‌آموز (r=0.35) با اشتیاق تحصیلی رابطه مثبت و معناداری داشتند (P&lt;0.01). مدل رگرسیون چندگانه نیز از نظر آماری معنادار بود (F=54.501, P&lt;0.001) و متغیرهای پیش‌بین توانستند 49 درصد از واریانس اشتیاق تحصیلی را تبیین کنند. در مدل نهایی، امید (β=0.32, P&lt;0.001)، خودکارآمدی (β=0.23, P&lt;0.001)، حمایت معلم (β=0.26, P&lt;0.001) و خوش‌بینی (β=0.15, P=0.002) پیش‌بین‌های مثبت و معنادار اشتیاق تحصیلی بودند؛ در حالی که تاب‌آوری، ارتباط و بیگانگی سهم پیش‌بینی‌کننده معناداری نداشتند. یافته‌ها نشان می‌دهند که سرمایه روان‌شناختی، به‌ویژه امید و خودکارآمدی، همراه با حمایت ادراک‌شده از سوی معلم، نقش مهمی در اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان دارند؛ بنابراین، تقویت منابع روان‌شناختی مثبت و بهبود تعاملات حمایتی معلم–دانش‌آموز می‌تواند به‌عنوان راهبردی مؤثر برای افزایش مشارکت، انگیزش و اشتیاق تحصیلی در مدارس مورد توجه قرار گیرد.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/520/364