مجله شناخت، رفتار، یادگیری در دست انتشار 1406 02 01 Comparing the Effectiveness of Lifestyle Education and Mindfulness-Based Stress Reduction on Self-Blame and Feelings of Shame in Female Students with Kidney and Urinary Tract Infections مقایسه اثربخشی آموزش سبک زندگی و کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر خودسرزنشگری و احساس شرم در دانش‌آموزان دختر مبتلا به عفونت‌های کلیه و مجاری ادراری 1 21 FA پروین خدایاری گروه روان‌شناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. سیده حمیده سلیم‌بهرامی استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. سیده علیا عمادیان دانشیار، گروه روان‌شناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. Journal Article 1405 04 01 <p>This study aimed to compare the effectiveness of lifestyle education and mindfulness-based stress reduction (MBSR) in reducing self-blame and feelings of shame among female students with kidney and urinary tract infections. This quasi-experimental study employed a pretest–posttest–follow-up design with two active intervention groups and one control group during the 2023–2024 academic year. The study population comprised female elementary school students aged 6–11 years in Sarpol-e Zahab, Kermanshah Province, Iran. Using multistage cluster sampling, 45 students with positive urine cultures were selected and allocated to lifestyle education, MBSR, and control groups, with 15 participants in each group. Both interventions consisted of eight group sessions. Self-blame was assessed using the Levels of Self-Criticism Scale, while shame was evaluated using the shame-related components of the Guilt and Shame Proneness Scale. Data were analyzed in SPSS version 26 using multivariate analysis of covariance, mixed repeated-measures analysis of variance, and Bonferroni-adjusted pairwise comparisons. After controlling for baseline scores, the overall multivariate group effect on the combined outcomes of self-blame and shame was significant (Wilks’ λ=0.384, F(4,78)=11.98, p&lt;0.001). For self-blame, significant effects were found for time (F(1.74,73.18)=78.39, p&lt;0.001, ηp²=0.651), time × group interaction (F(3.48,73.18)=13.74, p&lt;0.001, ηp²=0.395), and between-group differences (F(2,42)=6.61, p=0.003, ηp²=0.239). For shame, the effects of time (F(2,84)=73.98, p&lt;0.001, ηp²=0.638), time × group interaction (F(4,84)=14.21, p&lt;0.001, ηp²=0.404), and group (F(2,42)=10.06, p&lt;0.001, ηp²=0.324) were also significant. Bonferroni comparisons indicated that both active interventions produced significant reductions in self-blame and shame at posttest and follow-up compared with the control group, whereas no significant differences emerged between the two active interventions. Lifestyle education and MBSR appear to be effective and relatively durable interventions for reducing self-blame and shame among female students with kidney and urinary tract infections, with no statistically significant evidence supporting the superiority of either intervention.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش سبک زندگی و کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر کاهش خودسرزنشگری و احساس شرم در دانش‌آموزان دختر مبتلا به عفونت‌های کلیه و مجاری ادراری انجام شد. این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری و با دو گروه مداخله و یک گروه کنترل در سال تحصیلی 2023–2024 انجام شد. جامعه پژوهش شامل دانش‌آموزان دختر 6 تا 11 ساله مدارس ابتدایی شهرستان سرپل‌ذهاب، استان کرمانشاه بود. با استفاده از نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، 45 دانش‌آموز دارای کشت ادرار مثبت انتخاب و در سه گروه آموزش سبک زندگی، کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی و کنترل، هر یک شامل 15 نفر، قرار گرفتند. هر دو مداخله طی هشت جلسه گروهی اجرا شدند. خودسرزنشگری با مقیاس سطوح خودانتقادگری و احساس شرم با مؤلفه‌های مرتبط با شرم در مقیاس گرایش به شرم و گناه سنجیده شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری، تحلیل واریانس آمیخته با اندازه‌گیری‌های مکرر و مقایسه‌های زوجی تعدیل‌شده با روش بونفرونی در SPSS نسخه 26 تحلیل شدند. پس از کنترل نمرات پایه، اثر چندمتغیری گروه بر ترکیب خودسرزنشگری و احساس شرم معنادار بود (Wilks’ λ=0.384, F(4,78)=11.98, p&lt;0.001). برای خودسرزنشگری، اثر زمان (F(1.74,73.18)=78.39, p&lt;0.001, ηp²=0.651)، تعامل زمان و گروه (F(3.48,73.18)=13.74, p&lt;0.001, ηp²=0.395) و اثر بین‌گروهی (F(2,42)=6.61, p=0.003, ηp²=0.239) معنادار بود. برای احساس شرم نیز اثر زمان (F(2,84)=73.98, p&lt;0.001, ηp²=0.638)، تعامل زمان و گروه (F(4,84)=14.21, p&lt;0.001, ηp²=0.404) و اثر بین‌گروهی (F(2,42)=10.06, p&lt;0.001, ηp²=0.324) معنادار بود. مقایسه‌های بونفرونی نشان داد هر دو مداخله در پس‌آزمون و پیگیری نسبت به گروه کنترل کاهش معناداری در هر دو پیامد ایجاد کردند، اما تفاوت میان دو مداخله فعال معنادار نبود. آموزش سبک زندگی و کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی هر دو مداخلاتی مؤثر و نسبتاً پایدار برای کاهش خودسرزنشگری و احساس شرم در دانش‌آموزان دختر مبتلا به عفونت‌های کلیه و مجاری ادراری هستند و هیچ‌یک برتری آماری مشخصی نسبت به دیگری نشان نداد.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/573/374