مجله شناخت، رفتار، یادگیری در دست انتشار 1406 05 01 Effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy on Perceived Stress and Aging Anxiety among Caregivers of Older Adults in Isfahan اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر استرس ادراک‌شده و اضطراب پیری در مراقبین سالمندان شهر اصفهان 1 18 FA احسان مرآتیان اصفهانی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه روان شناسی ، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران. رویا مشاک استادیار، گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران. Journal Article 1405 04 04 <p>This study aimed to determine the effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy (MBCT) in reducing perceived stress and aging anxiety among caregivers working in nursing homes in Isfahan. This quasi-experimental study employed a pretest–posttest design with a control group. The statistical population consisted of caregivers working in nursing homes in Isfahan in 2026. Thirty-two eligible caregivers were selected through convenience sampling and randomly assigned to an experimental group and a control group, with 16 participants in each group. The experimental group received eight weekly 90-minute sessions of MBCT, whereas the control group received no psychological intervention during the study period. Data were collected using the Perceived Stress Scale (PSS) and the Anxiety about Aging Scale (AAS). Multivariate analysis of covariance and univariate analysis of covariance were conducted using SPSS version 26. Multivariate analysis indicated a significant group effect on the combined dependent variables of perceived stress and aging anxiety (F=8.603, p=0.001, partial η²=0.389). After controlling for pretest scores, MBCT had a significant effect on perceived stress (F=10.546, p=0.003, partial η²=0.274) and aging anxiety (F=11.570, p=0.002, partial η²=0.292). The multivariate effect of the intervention on the dimensions of perceived stress was also significant (F=5.589, p=0.009, partial η²=0.293), with significant effects observed for both positive and negative perceptions of stress. Moreover, the multivariate group effect on the dimensions of aging anxiety was significant (F=4.980, p=0.005, partial η²=0.464). However, univariate analyses showed that among the four dimensions of aging anxiety, only fear of loss demonstrated a significant intervention effect (p&lt;0.001, partial η²=0.423), whereas fear of older people, psychological concerns, and concerns about physical appearance were not individually significant. Mindfulness-based cognitive therapy appears to be an effective psychological intervention for reducing perceived stress and overall aging anxiety among caregivers of older adults. Its particularly notable effect on perceived stress dimensions and fear of loss supports its potential incorporation into psychological support programs designed for professional caregivers in nursing-home settings.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر استرس ادراک‌شده و اضطراب پیری در مراقبین سراهای سالمندان شهر اصفهان انجام شد. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل مراقبین شاغل در سراهای سالمندان شهر اصفهان در سال 1405 بود که از میان آنان 32 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل، هر گروه 16 نفر، گمارده شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه 90 دقیقه‌ای هفتگی تحت شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی قرار گرفت و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس استرس ادراک‌شده (PSS) و مقیاس اضطراب پیری (AAS) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تک‌متغیری در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد اثر گروه بر ترکیب استرس ادراک‌شده و اضطراب پیری معنادار بود (F=8.603، p=0.001، η²p=0.389). همچنین، پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، اثر مداخله بر استرس ادراک‌شده (F=10.546، p=0.003، η²p=0.274) و اضطراب پیری (F=11.570، p=0.002، η²p=0.292) معنادار بود. اثر چندمتغیری مداخله بر مؤلفه‌های استرس ادراک‌شده نیز معنادار بود (F=5.589، p=0.009، η²p=0.293) و هر دو مؤلفه ادراک منفی و ادراک مثبت از استرس تفاوت معناداری نشان دادند. افزون بر این، اثر چندمتغیری گروه بر مؤلفه‌های اضطراب پیری معنادار بود (F=4.980، p=0.005، η²p=0.464)، اما در تحلیل‌های تک‌متغیری تنها اثر مداخله بر مؤلفه ترس از فقدان معنادار بود (p&lt;0.001، η²p=0.423) و سه مؤلفه دیگر معنادار نبودند. شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر برای کاهش استرس ادراک‌شده و اضطراب پیری در مراقبین سالمندان مورد استفاده قرار گیرد. این مداخله به‌ویژه در کاهش ابعاد استرس ادراک‌شده و ترس از فقدان اثربخش بود و می‌تواند در برنامه‌های حمایت روان‌شناختی کارکنان مراکز نگهداری سالمندان مورد توجه قرار گیرد.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/582/383