مجله شناخت، رفتار، یادگیری در دست انتشار 1406 04 01 Validation of an Information Literacy Model Based on the Empowerment of School Principals اعتبارسنجی الگوی سواد اطلاعاتی مبتنی بر توانمندسازی مدیران مدارس 1 21 FA محمد رجبی دانشجوی دکتری ،گروه مدیریت آموزشی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران اشرف السادات حسینی میرصفی گروه حکمرانی آموزشی و سرمايه انسانی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. علیرضا عصاره استاد علوم تربیتی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران Journal Article 1405 04 12 <p><strong>The present study aimed to validate an information literacy model based on the empowerment of school principals. This applied, quantitative, descriptive-correlational, and cross-sectional study was conducted among 197 school principals in Gonabad County working in elementary, lower-secondary, upper-secondary, vocational, and technical schools. Based on the Krejcie and Morgan table, the required sample size was estimated at 127; however, considering possible attrition, 140 principals were selected using proportionate stratified random sampling. Data were collected using a 15-item Information Literacy Questionnaire covering written, technical, and communication literacy and a managerial empowerment questionnaire. Data analysis involved the Kaiser-Meyer-Olkin index, Bartlett’s test of sphericity, exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis, and partial least squares structural equation modeling. SPSS and SmartPLS were used for statistical analyses, with the significance level set at 0.05. The KMO value was 0.801, and Bartlett’s test of sphericity was statistically significant (χ²=637.454, df=254, p=0.032), confirming the adequacy of the data for factor analysis. The first six components jointly explained 85.303% of the total variance. Confirmatory factor analysis showed standardized factor loadings ranging from 0.617 to 0.892. Model-fit indices indicated satisfactory fit, including χ²/df=1.60, RMSEA=0.021, NFI=0.933, CFI=0.973, IFI=0.967, GFI=0.974, AGFI=0.901, and TLI=0.931. Moreover, the coefficient of determination for the endogenous construct was R²=0.505, indicating acceptable explanatory power of the proposed model. The findings confirmed that the information literacy model based on school principals’ empowerment possesses satisfactory construct validity, overall model fit, and explanatory power. Information literacy can therefore be considered a multidimensional strategic managerial capability associated with planning, supervision, evaluation, decision-making, and effective use of information in school management. The validated model may serve as a practical framework for assessing principals’ competencies and designing targeted professional development programs.</strong></p> <p><strong>هدف پژوهش حاضر اعتبارسنجی الگوی سواد اطلاعاتی مبتنی بر توانمندسازی مدیران مدارس بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کمی، توصیفی ـ همبستگی و مقطعی بود. جامعه آماری شامل 197 نفر از مدیران مدارس شهرستان گناباد در مقاطع ابتدایی، متوسطه اول، متوسطه دوم، کاردانش و فنی‌وحرفه‌ای بود. حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان 127 نفر تعیین شد و با در نظر گرفتن احتمال ریزش، 140 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای متناسب با حجم انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه 15 گویه‌ای سواد اطلاعاتی مدیران با سه بعد سواد کتبی، فنی و ارتباطی و پرسشنامه توانمندسازی مدیران بود. برای تحلیل داده‌ها از شاخص </strong><strong>KMO</strong><strong>، آزمون کرویت بارتلت، تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌یابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی استفاده شد. تحلیل‌ها با نرم‌افزارهای </strong><strong>SPSS</strong><strong> و </strong><strong>SmartPLS</strong><strong> انجام شدند و سطح معناداری 0.05 در نظر گرفته شد. مقدار شاخص </strong><strong>KMO</strong><strong> برابر با 0.801 و آزمون بارتلت معنادار بود (</strong><strong>χ²</strong><strong>=637.454</strong><strong>، </strong><strong>df=254</strong><strong>، </strong><strong>p=0.032</strong><strong>) که کفایت داده‌ها را برای تحلیل عاملی تأیید کرد. شش مؤلفه نخست در مجموع 85.303 درصد از واریانس سازه را تبیین کردند. بارهای عاملی شاخص‌ها در تحلیل عاملی تأییدی بین 0.617 تا 0.892 قرار داشتند. شاخص‌های برازش مدل نیز مطلوب بودند؛ به‌طوری‌که </strong><strong>χ²</strong><strong>/df=1.60</strong><strong>، </strong><strong>RMSEA=0.021</strong><strong>، </strong><strong>NFI=0.933</strong><strong>، </strong><strong>CFI=0.973</strong><strong>، </strong><strong>IFI=0.967</strong><strong>، </strong><strong>GFI=0.974</strong><strong>، </strong><strong>AGFI=0.901</strong><strong> و </strong><strong>TLI=0.931</strong><strong> به دست آمد. همچنین، مقدار ضریب تعیین </strong><strong>R</strong><strong>²</strong><strong> برای سازه درون‌زا برابر با 0.505 بود که نشان‌دهنده قدرت تبیین قابل قبول مدل بود. یافته‌ها نشان دادند الگوی سواد اطلاعاتی مبتنی بر توانمندسازی مدیران مدارس از روایی سازه، برازش کلی و قدرت تبیین مطلوبی برخوردار است. بر این اساس، سواد اطلاعاتی را می‌توان به‌عنوان یک قابلیت مدیریتی چندبعدی و راهبردی در نظر گرفت که با برنامه‌ریزی، نظارت، ارزیابی، تصمیم‌گیری و استفاده مؤثر از اطلاعات در مدیریت مدرسه ارتباط دارد. این الگو می‌تواند به‌عنوان چارچوبی برای ارزیابی و توسعه حرفه‌ای مدیران مدارس مورد استفاده قرار گیرد.</strong></p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/584/382