مجله شناخت، رفتار، یادگیری در دست انتشار 1406 05 01 The Effectiveness of Storytelling in Teaching Islamic Concepts on Academic Engagement and Achievement among Middle School Students in Iraq اثربخشی قصه‌گویی در آموزش مفاهیم اسلامی بر مشارکت و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان مقطع متوسطه در عراق 1 18 FA سامی محمد عبدالله عبدالله دانشجوی دکتری، گروه برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. فیروز محمودی استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. علی ایمانزاده دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. کیومرث تقی پور دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Journal Article 1405 04 16 <p>This study aimed to examine the effectiveness of storytelling in teaching Islamic concepts on academic engagement and academic achievement among ninth-grade middle school students in Iraq. This applied study employed a quasi-experimental pretest–posttest design with a control group. The study population comprised ninth-grade students attending secondary schools in Kirkuk Governorate during the 2025–2026 academic year. Forty students were selected through convenience sampling and randomly assigned to experimental and control groups, with 20 students in each group. The experimental group received Islamic concepts instruction through structured storytelling in ten 60-minute sessions, whereas the control group received conventional instruction. Data were collected using the 33-item Student Engagement Instrument developed by Appleton et al. and a researcher-developed 35-item multiple-choice Islamic concepts achievement test. Following assessment of the statistical assumptions, the data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) and univariate analyses of covariance (ANCOVAs). The MANCOVA results indicated a statistically significant overall group effect on the combined dependent variables of academic engagement and academic achievement after controlling for pretest scores (Wilks’ λ=.42, F(2,35)=29.18, p=.001, η²=.68). Subsequent ANCOVAs showed that storytelling-based instruction produced significantly greater academic engagement (F(1,37)=22.68, p&lt;.001, η²=.38) and academic achievement (F(1,37)=18.22, p&lt;.001, η²=.33) than conventional instruction. Comparisons of adjusted means also indicated significant differences in favor of the experimental group for both outcomes. Storytelling appears to be an effective active and meaning-oriented instructional strategy for enhancing both academic engagement and achievement in Islamic education. Integrating structured narratives with guided questioning, discussion, reflection, and interactive learning activities may therefore provide a useful complementary approach to conventional instruction in middle school Islamic education.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی قصه‌گویی در آموزش مفاهیم اسلامی بر مشارکت تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پایه نهم مقطع متوسطه در عراق انجام شد. این پژوهش کاربردی و از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پایه نهم مدارس متوسطه استان کرکوک در سال تحصیلی 2025–2026 بود که از میان آنان 40 دانش‌آموز به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل، هر کدام 20 نفر، جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 10 جلسه 60 دقیقه‌ای، مفاهیم اسلامی را با استفاده از روش قصه‌گویی ساختاریافته دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل تحت آموزش معمول قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه 33 گویه‌ای مشارکت تحصیلی اپلتون و همکاران و آزمون 35 سؤالی محقق‌ساخته پیشرفت تحصیلی مفاهیم اسلامی گردآوری شدند. داده‌ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تحلیل‌های کوواریانس تک‌متغیری، پس از بررسی پیش‌فرض‌های آماری، تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، اثر کلی گروه بر ترکیب مشارکت تحصیلی و پیشرفت تحصیلی معنادار بود (Wilks’ λ=.42, F(2,35)=29.18, p=.001, η²=.68). تحلیل‌های تک‌متغیری نیز نشان دادند که قصه‌گویی موجب افزایش معنادار مشارکت تحصیلی (F(1,37)=22.68, p&lt;.001, η²=.38) و پیشرفت تحصیلی (F(1,37)=18.22, p&lt;.001, η²=.33) شد. مقایسه میانگین‌های تعدیل‌شده نیز تفاوت معناداری به نفع گروه آزمایش در مشارکت تحصیلی و پیشرفت تحصیلی نشان داد. قصه‌گویی به‌عنوان یک راهبرد آموزشی فعال و معنا‌محور می‌تواند مشارکت تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان را در آموزش مفاهیم اسلامی بهبود بخشد؛ بنابراین، به‌کارگیری هدفمند روایت‌های آموزشی همراه با پرسشگری، بحث و فعالیت‌های تعاملی می‌تواند به‌عنوان روشی مکمل در آموزش اسلامی مدارس متوسطه مورد توجه قرار گیرد.</p> https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/download/587/385