بررسی اثر بخشی درمان شناختی ـ رفتاری بر وسواس فکری جنسی و کنترل تکانه در مردان مبتلا به اعتیاد جنسی

نویسندگان

    زهرا مشهدی ابراهیم کارشناسی ارشد، گروه مشاوره خانواده، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. ایران.
    فاطمه هوشمند کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی بالینی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام ، ایران.
    هانا هاشمی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی، واحد نائین، دانشگاه آزاد اسلامی، نایین، ایران.
    ارمغان عطشاني كوچصفهاني دانشجوي کارشناسی ارشد، گروه روانشناسي باليني، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامي، بندرعباس، ایران.
    ارسلان برکت * دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی سلامت، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران. arsalan.br@gmail.com

کلمات کلیدی:

درمان شناختی ـ رفتاری, وسواس فکری جنسی, کنترل تکانه, اعتیاد جنسی, مداخلات روان‌شناختی

چکیده

هدف این پژوهش تعیین اثر بخشی درمان شناختی ـ رفتاری بر کاهش وسواس فکری جنسی و بهبود کنترل تکانه در مردان مبتلا به اعتیاد جنسی بود. این مطالعه به روش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون همراه با گروه کنترل انجام شد. تعداد ۳۰ مرد مبتلا به اعتیاد جنسی پس از غربالگری روان‌شناختی انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جای‌گذاری شدند. گروه آزمایش طی چند جلسه درمان شناختی ـ رفتاری ساختاریافته شامل بازسازی شناختی، مواجهه و جلوگیری از پاسخ، آموزش مهارت‌های کنترل تکانه و مدیریت هیجان شرکت کرد. گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد جمع‌آوری و با تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد اثر زمان و اثر تعاملی زمان×گروه برای هر دو متغیر وسواس فکری جنسی و کنترل تکانه معنادار بود (001/0>P). در گروه آزمایش، میانگین وسواس فکری جنسی و تکانه‌پذیری در پس‌آزمون و پیگیری نسبت به پیش‌آزمون کاهش معناداری داشت، در حالی که در گروه کنترل تغییری مشاهده نشد. آزمون بنفرونی نیز تفاوت معنادار بین پیش‌آزمون و پس‌آزمون و همچنین بین پیش‌آزمون و پیگیری را تأیید کرد. درمان شناختی ـ رفتاری موجب کاهش چشمگیر وسواس فکری جنسی و بهبود کنترل تکانه در مردان مبتلا به اعتیاد جنسی شد و این اثرات در مرحله پیگیری نیز پایدار ماند. نتایج نشان می‌دهد CBT یک مداخله ساختارمند و کارآمد برای بهبود اختلالات مرتبط با اعتیاد جنسی است.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Alavizadeh, Z. a., Farjamfar, M., Goli, S. A. H., Garkaz, O., Paryab, S., Pourheidari, M., & Fathi, M. (2025). Investigating the Effectiveness of Cognitive Behavioral Hypnotherapy on the Sexual Function of Married Women of Reproductive Age in Sabzervar County in 2021-2022. Ijre. https://doi.org/10.18502/ijre.v21i1.19495

Amirshahi, M., Saremi, A., Nouri, R., Karbalaei, M., & Hosseini-Sadat, R. (2024). Comparing the Effectiveness of Emotionally Focused Therapy and Cognitive-Behavioral Therapy on Sexual Function and Health-Promoting Behaviors in Women with PCOS. International Journal of Behavioral Sciences, 18(1), 29-36. https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_687_23

Antons, S., & Brand, M. (2021). Diagnosis of problematic sexual behavior in the era of compulsive sexual behavior disorder. Journal of Behavioral Addictions, 10(2), 169-177. https://link.springer.com/article/10.1007/S40429-021-00383-7

Asadi, R., Kazemi, R., & Mouszadeh, T. (2023). The Effectiveness Of Cognitive-Behavioral Couple Therapy On Reducing Marital Burnout And Sexual Intimacy Of Couples Referring To Counseling Centers In Tabriz. medical journal of mashhad university of medical sciences, 1940-1951. https://mjms.mums.ac.ir/article_21522.html

Bőthe, B., Cera, N., Potenza, M. N., & Demetrovics, Z. (2020). Compulsive sexual behavior: A review of the latest research developments. Current Addiction Reports, 7(1), 76-88. https://doi.org/10.1007/s40429-020-00298-9

Brown, E., & Dhuffar, M. (2021). Cognitive-behavioral approaches for sexual compulsivity: A clinical review. Sexual Addiction & Compulsivity, 28(3), 145-162. https://akjournals.com/view/journals/2006/4/2/article-p37.xml

Ebrahimi, F., Barghi irani, Z., & Ali Akbari, M. (2023). Comparison of Cognitive-Behavioral Therapy and Acceptance and Commitment Therapy in Reducing Mood Swings, Sleep Quality and Sexual Performance in Postmenopausal Women. Health Psychology, 11(44), 73-88. https://doi.org/10.30473/hpj.2023.59513.5289

Efrati, Y., & Gola, M. (2020). Compulsive sexual behavior: A twelve-step approach vs. cognitive-behavioral therapy. Journal of sex & marital therapy, 46(2), 138-152. https://akjournals.com/view/journals/2006/7/2/article-p445.xml

Grubbs, J. B., Perry, S. L., Wilt, J. A., & Reid, R. C. (2021). Pornography use and compulsive sexual behavior: A meta-analytic review. Journal of Sex Research, 58(4), 462-477. https://academic.oup.com/jsm/article/21/10/922/7740891

Kowalewska, E., & et al. (2021). Impulsivity and compulsive sexual behavior disorder: Systematic review. Journal of clinical medicine, 10(9), 1874. https://akjournals.com/view/journals/2006/4/2/article-p37.xml

Kraus, S. W., Rosenberg, H., & Martino, S. (2020). The efficacy of behavioral treatments for sexual compulsivity. Current opinion in psychology, 36, 25-31. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2020.03.012

Lewczuk, K., Szmyd, J., & Gola, M. (2020). Treatment of compulsive sexual behavior: Clinical challenges. Sexual Medicine Review, 8(4), 486-498. https://link.springer.com/article/10.1007/s11930-018-0143-8

Mousavi, N., & Ahmadi, R. (2021). The Effect of Cognitive-Behavioral Therapy on Impulse Control in Men. Journal of Behavioral Sciences, 12(4), 55-75. https://etiadpajohi.ir/article-1-427-fa.pdf

Olivari, C., Mansueto, G., Marino, C., Candellari, G., Cericola, J., Binnie, J., & Caselli, G. (2025). Metacognitive beliefs and desire thinking as potential maintenance factors of compulsive sexual behavior. Addictive behaviors, 161, 108214. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2024.108214

Potenza, M. N. (2021). Neurobiology of compulsive sexual behavior disorder. Nature Reviews Urology, 18(8), 575-588. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4677151/

Rashedi, S., Maasoumi, R., Vosoughi, N., & Haghani, S. (2022). The effect of mindfulness-based cognitive-behavioral sex therapy on improving sexual desire disorder, sexual distress, sexual self-disclosure and sexual function in women: a randomized controlled clinical trial. Journal of sex & marital therapy, 48(5), 475–488. https://doi.org/10.1080/0092623X.2021.2008075

Reid, R. C., & Kafka, M. P. (2022). Hypersexuality and compulsive sexual behavior disorder: Clinical overview. Annual Review of Clinical Psychology, 18, 241-268. https://akjournals.com/view/journals/2006/4/2/article-p37.xml

Safaei, A. (2019). Examining Cognitive-Behavioral Therapy in Men with Sexual Addiction. Journal of Applied Psychology, 5(1), 42-55. https://ijpcp.iums.ac.ir/browse.php?a_id=3472&slc_lang=fa&sid=1&ftxt=1&html=1

Scheer, J. R., Clark, K. A., McConocha, E., Wang, K., & Pachankis, J. E. (2023). Toward Cognitive-Behavioral Therapy for Sexual Minority Women: Voices From Stakeholders and Community Members. Cognitive and Behavioral Practice, 30(3), 471-494. https://doi.org/10.1016/j.cbpra.2022.02.019

Walton, M. T., Cantor, J. M., & Lykins, A. (2020). Hypersexuality: A critical review. Archives of Sexual Behavior, 49(8), 2319-2334. https://www.academia.edu/34986595/Hypersexuality_A_Critical_Review_and_Introduction_to_theSexhavior_Cycle

Weiss, D. S., & Schneider, J. P. (2021). Sexual addiction and CBT treatment protocols: Updated guidelines. Journal of Sexual Addiction & Mental Health, 5(2), 55-72. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/26318318221081080

Yousefi, F. (2019). Sexual Obsessive-Compulsive Disorder and Interpersonal Relationships. Journal of Behavioral Sciences, 11(3), 15-32. https://zehnaraclinic.com/sexual-obsession/

Zimmer, F., & Kowalewska, E. (2022). Impulse control and compulsive sexual behavior: Therapeutic mechanisms of CBT. Clinical Psychology & Psychotherapy, 29(4), 1231-1243. https://www.scielo.br/j/rbp/a/65S7wLHCWQVbBS9QBkMHsqq/?lang=en

Zsila, Á., & et al. (2020). Cognitive processes in compulsive sexual behavior. Addictive behaviors, 108, 106441. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2020.106441

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۵/۰۱/۰۱

ارسال

۱۴۰۴/۰۵/۱۰

بازنگری

۱۴۰۴/۰۸/۲۹

پذیرش

۱۴۰۴/۰۹/۱۲

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

مشهدی ابراهیم ز.، هوشمند ف.، هاشمی ه.، عطشاني كوچصفهاني ا.، و برکت ا. (1405). بررسی اثر بخشی درمان شناختی ـ رفتاری بر وسواس فکری جنسی و کنترل تکانه در مردان مبتلا به اعتیاد جنسی. مجله شناخت، رفتار، یادگیری، 1-14. https://journalcbl.com/index.php/jcbl/article/view/334

مقالات مشابه

1-10 از 98

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.