طراحی الگوی برنامه درسی پنهان و آشکار مبتنی بر آموزشهای ترکیبی در دوره متوسطه اول
کلمات کلیدی:
برنامه درسی, برنامه درسی پنهان, برنامه درسی آشکار, آموزش ترکیبی, دوره متوسطه اولچکیده
هدف این پژوهش طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه درسی پنهان و آشکار مبتنی بر آموزشهای ترکیبی در دوره متوسطه اول بود. این پژوهش با رویکرد آمیخته (کیفی–کمی) انجام شد. در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل مضمون و بهرهگیری از نرمافزار MAXQDA، دادههای حاصل از 21 مصاحبه نیمهساختاریافته با خبرگان حوزه مدیریت آموزشی، برنامهریزی درسی و مدیران آموزشوپرورش تحلیل شد که منجر به استخراج 17 بُعد، 37 مؤلفه و 100 شاخص گردید. در بخش کمی، روش توصیفی–پیمایشی به کار گرفته شد و دادهها از طریق پرسشنامه محققساخته از 291 مدیر و معلم دوره متوسطه شهر تهران (نمونهگیری تصادفی طبقهای) جمعآوری شد. تحلیل دادهها با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری و روش حداقل مربعات جزئی انجام گرفت. نتایج تحلیل مدل ساختاری نشان داد که تمامی مسیرهای مدل معنادار بوده و الگو از برازش مطلوبی برخوردار است (GOF=0.603، R²=0.785). در میان ابعاد، ساختار قدرت و مشارکت بیشترین اثر (0.725) و منابع و امکانات یادگیری کمترین اثر (0.611) را بر برنامه درسی داشتند. همچنین ابعاد تعامل، مشارکت آموزشی و محیط یاددهی–یادگیری از قویترین پیشبینهای مدل بودند. تمامی فرضیهها در سطح معناداری بالاتر از 1.96 تأیید شدند و پایایی و روایی سازهها نیز مورد تأیید قرار گرفت. یافتهها نشان داد که برنامه درسی پنهان و آشکار مبتنی بر آموزش ترکیبی، ساختاری چندبعدی و انسانمحور دارد که در آن تعامل، مشارکت و ارزشهای انسانی نقش محوری ایفا میکنند. موفقیت این الگو مستلزم همراستایی مؤلفههای رسمی و غیررسمی برنامه درسی، تقویت نقش فعال یادگیرندگان، توانمندسازی معلمان و توسعه زیرساختهای فناورانه است. این الگو میتواند چارچوبی مؤثر برای بهبود کیفیت یادگیری و تحقق اهداف تربیتی در نظام آموزشی فراهم آورد.
دانلودها
مراجع
Ahmadi, M., Karimi, Z., & Alavi, N. (2025). The Effect of Blended Instruction Based on Personalized Learning on Motivation and Academic Achievement of Secondary School Students. Research in Learning and Instruction Quarterly, 22(1), 45-63.
Baldry, C., Brown, L., & Lin, J. (2023). Adaptive Blended Learning Approaches in Secondary Education. Computers & Education, 212, 22-68.
Craig, C. J., Li, J., & Kelley, M. (2021). Charting Waters of New Seas: The Scholarly Contributions of Elliot Eisner. Journal of Curriculum Studies, 54(2), 147-164.
Esmaeili, R., Hosseini, Z., & Bahadorzadeh, M. (2024). Key Success Factors and Framework of Blended Curriculum. Educational Technology Research Journal, 40(1), 71-94.
Fathi Vajargah, K. (2022). Curriculum: Theories, Approaches, and Applications. SAMT.
Garrison, D. R., & Vaughan, N. D. (2023). Blended Learning in Higher Education: Framework, Principles, and Guidelines (2nd ed.). Jossey-Bass.
Ghasemi Saadatabadi, H., Faridzadeh, M., Abbasi, E., & Khajeh Mirzaei, Z. (2024). Analysis of the Role of Blended Education in Improving the Teaching-Learning Process in Schools. Strategic Research in Education, 23(2), 289-308.
Ghasemi Saadatabadi, M., Faridzadeh, H., Abbasi, R., & Khajeh Mirzaei, S. (2024). Analysis of Blended Education Experiences after COVID-19 in Iranian Schools. Educational Technology Quarterly, 17(4), 275-298.
Hafezi, M., Ahmadi, L., & Rezaei, S. (2021). The Role of Hidden Curriculum in Students' Social Education. Curriculum Studies Quarterly, 15(2), 55-72.
Hang, Y., Khan, S., Alharbi, A., & Nazir, S. (2024). Assessing English Teaching Linguistic and Artificial Intelligence for Efficient Learning Using Analytical Hierarchy Process and Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution. Journal of Software: Evolution and Process, 36(2), e2462.
Hrastinski, S. (2022). What Do We Mean by Blended Learning? TechTrends, 66(5), 564-569.
Izadi, M., & Nasiri, N. (2023). Investigating Secondary School Students' Attitudes toward Blended Education. Educational Sciences Quarterly, University of Tehran, 19(2), 40-52.
Jani, A., Mikaeili, S., & Rahimi, M. (2020). The Role of Educational Technology in Transforming School Teaching. Educational Research, 12(1), 119-138.
Karanj, H., Chopra, S., & Patel, J. (2024). Expanding Horizons of Blended Learning: Opportunities and Challenges. Educational Technology & Society, 27(1), 117-135.
Maleki Avarsin, S., Talebi, B., & Soudi, H. (2019). Designing an Interpretive Structural Model of Effective School Components in Lower Secondary Education. School Management, 7(1), 126-146.
Malenkov, V. V. (2021). Functions of Civic Education: Teachers' Priorities. The Education and Science Journal, 23(3), 35-57.
Mehrmohammadi, M. (2020). Curriculum: Foundations, Models, and Challenges. Tarbiat Modares University.
Ministry of Science, R., & Technology. (2020). Report on Virtual and Blended Education Policies during COVID-19.
Mohammadi, F. (2019). Bourdieu's View of the Field of Education: Beyond Conflict and Functionalist Perspectives. Journal of Foundations of Education Research, 9(1), 5-25.
Mohammadi, M. (2020). Investigating the Role of Educational Space and Resources in the Effectiveness of School Curriculum. Iranian Education Research Journal, 16(2), 98-118.
Nili Ahmadabadi, M., Farrokhi, N., Mohtadi, S., & Pourroustaei Ardakani, S. (2024). A Learning Environment Model Based on Educational Agent. Educational Strategies in Medical Sciences, 17(1), 45-56.
Rezapour, H., & Moharramzadeh, A. (2021). Infrastructural Challenges of Blended Education in Iran's Educational System. Education and Development Quarterly, 6(2), 89-112.
Santagata, R., Zannoni, F., & Stigler, J. W. (2023). Instructional Coherence and Curriculum Implementation in Blended Learning Environments. Teaching and Teacher Education, 118, 103840.
Shafiei, S., Paraz, M., & Hashemi, H. (2020). Hidden Curriculum. Journal of New Advances in Psychology, Educational Sciences, and Education, 3(24), 32-51.
Sharepour, M. (2020). Sociology of Education. Printing and Publishing Organization Affiliated with Endowments and Charity Affairs.
Shiro, M. (2020). Hidden Curriculum and Social Learning in Schools. Routledge.
Shomali Ahmadabadi, Z., & Barkhordari Ahmadabadi, M. (2021). Transformation of Curricula during Virtual Education. Research in Curriculum Planning, 9(1), 45-62.
Susanto, H., Abdullah, A., & Setiana, D. (2025). Managing Blended Learning: How to Integrate Online and Traditional Learning in Time and Post-Pandemic. In Digital Education (pp. 199-277). Apple Academic Press.
Tahmasbi, F., & Rezaei, N. (2020). Classification of Educational Evaluation Models. Modern Educational Research, 15(2), 15-29.
Tahmasbzadeh Sheiklar, D., Taghipour, K., Qureshi, N., & Imannejad, M. (2020). Investigating the Role of School Culture in Lesson Study Activities of Elementary School Teachers in Tabriz. New Strategies for Teacher Education, 6(9), 69-86.
Tajari, T. (2021). Curriculum Based on Care Ethics: Continuation of the Maternal Role in Primary Education. Curriculum Research, 11(1), 77-104.
Unesco. (2023). Reimagining Our Futures Together: A New Social Contract for Education. UNESCO Publishing.
Yan, J. (2024). Research on Data-Driven College English Teaching Model Based on Reinforcement Learning and Virtual Reality through Online Gaming. Computer-Aided Design and Applications, 21, 197-210.
Zarinkolah, F., Mousavi, A., & Heidari, N. (2023). The Effectiveness of Blended Education on Students' Learning and Interaction. Modern Educational Research, 18(3), 85-104.
دانلودها
چاپ شده
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1404 نسترن اله دینی حصاروئیه (نویسنده); رضا والا (نویسنده مسئول); مهران فرجاللهی, محبوبه عبداللهی (نویسنده)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.