بررسی اثر آموزش الکترونیکی بر انگیزش پیشرفت و فراشناخت در دانش‌آموزان

علی جهانی; عاطفه  ستایش مهر

نویسندگان

علی جهانی استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران نویسنده مسئول https://orcid.org/0000-0002-4684-7528
عاطفه ستایش مهر استادیار دانشکده علوم انسانی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0001-2920-4731

کلمات کلیدی:

آموزش الکترونیکی, فراشناخت, انگیزش پیشرفت, دانش‌آموزان, یادگیری الکترونیکی

چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسه انگیزش پیشرفت و فراشناخت دانش‌آموزان شرکت‌کننده در آموزش الکترونیکی با دانش‌آموزان برخوردار از آموزش عادی در مؤسسات آموزش زبان شهر بجنورد بود. پژوهش حاضر با روش توصیفی از نوع علی–مقایسه‌ای انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان مؤسسه خانه زبان با آموزش الکترونیکی و مؤسسه زبان ملل با آموزش عادی در شهر بجنورد در سال تحصیلی 1405 بود. نمونه پژوهش شامل 60 دانش‌آموز بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند؛ به‌طوری‌که 30 نفر از مؤسسه دارای آموزش الکترونیکی و 30 نفر از مؤسسه دارای آموزش عادی در پژوهش شرکت کردند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه فراشناختی 30 سؤالی ولز و کارت‌رایت-هاتون (MCQ-30) و مقیاس 45 سؤالی انگیزش پیشرفت تحصیلی مک‌اینرنی استفاده شد. پیش‌فرض‌های همگنی ماتریس‌های کوواریانس و همگنی واریانس‌ها با آزمون‌های باکس و لوین بررسی و تأیید شدند و داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری تحلیل شدند. نتایج تحلیل واریانس چندمتغیری نشان داد اثر گروه بر ترکیب خطی فراشناخت و انگیزش پیشرفت معنادار بود (Wilks’ Lambda=0.23, F=4.46, p<0.001, η²=0.76). همچنین، نتایج آزمون‌های تک‌متغیری نشان داد بین دانش‌آموزان آموزش الکترونیکی و آموزش عادی از نظر فراشناخت تفاوت معناداری وجود داشت (F=34.23, p=0.01, η²=0.18). تفاوت دو گروه در انگیزش پیشرفت نیز معنادار بود (F=128.26, p=0.01, η²=0.21). جهت تفاوت‌ها نشان داد دانش‌آموزان برخوردار از آموزش الکترونیکی در هر دو متغیر عملکرد بالاتری داشتند. یافته‌ها نشان می‌دهد آموزش الکترونیکی می‌تواند با فراهم‌کردن محیط یادگیری فعال‌تر، فرصت خودتنظیمی، تعامل بیشتر با محتوای آموزشی و بهره‌گیری از امکانات چندرسانه‌ای، با سطوح بالاتر فراشناخت و انگیزش پیشرفت دانش‌آموزان همراه باشد. بنابراین، توسعه هدفمند آموزش الکترونیکی در مؤسسات آموزشی می‌تواند به‌عنوان رویکردی مؤثر برای تقویت فرایندهای فراشناختی و انگیزشی فراگیران مورد توجه قرار گیرد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Amini, K., Nouri Ghanli, M., & Atashin-Sadaf, A. (2026). Optimizing Education: Teaching Methods and Students' Preferences for E-Learning. Jundishapur Journal of Educational Development, 17(3), 45-58.

Ashrafzadeh, T., Mesrabadi, J., Yarigholi, B., & Sheikh-Alizadeh, S. (2023). The Effectiveness of E-Learning on Academic Performance: A Meta-Analytic Approach. Educational Technology, 17(4), 885-900.

Avand, S. (2021). Examining E-Learning in Higher Education. New Strategies in Psychology and Educational Sciences, 4(12), 84-95.

Bannert, M., Hildebrand, M., & Mengelkamp, C. (2008). Effects of a metacognitive support device in learning environments. Computers in human Behavior.

Forouzbakhsh, F. (2019). The Importance of Metacognition Education.

Ghadimi-Moghadam, E., Gooya, Z., & Mesrabadi, J. (2017). Meta-Analysis of Cognitive, Affective, and Psychomotor Outcomes of E-Learning. Educational Technologies in Learning, 13(4), 1-20.

Ghashouni, A., & Zare, H. (2008). Metacognition: A Step toward Better Teaching and Learning. Peyvand Magazine(235).

Rahmani, M., & Hosseini Beheshti, M.-S. (2020). Designing an Ontology-Based E-Learning System. Information Processing and Management Research Journal, 36(1), 271-294.

Salimi, M., Taleb, Z., & Masoudi Nadoushan, E. (2024). Evaluating Factors Affecting Learning Agility in E-Learning. Educational Innovations, 23(90), 117-147.

Sarboland, K. (2019). Presenting an E-Learning Model for Faculty Satisfaction with Learning in Islamic Azad University Units of Ardabil Province. Educational Technology, 13(4), 817-828.

Seyed Naghavi, M. A. (2007). Examining Faculty and Student Attitudes toward E-Learning: A Survey of Iranian Universities Offering E-Learning. Journal Of Research and Planning In Higher Education, 13(4), 1-22.

Shirazi, M., Heydari, E., Shiva, R., & Sanjari, Z. (2013). Ethics in E-Learning and Electronic Education. Iranian Journal of Medical Ethics and History of Medicine, 6(3), 53-62.