اعتبارسنجی الگوی سواد اطلاعاتی مبتنی بر توانمندسازی مدیران مدارس
کلمات کلیدی:
سواد اطلاعاتی, توانمندسازی, مدیران مدارس, تحلیل عاملی تأییدی, مدل‌یابی معادلات ساختاری, اعتبارسنجیچکیده
هدف پژوهش حاضر اعتبارسنجی الگوی سواد اطلاعاتی مبتنی بر توانمندسازی مدیران مدارس بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کمی، توصیفی ـ همبستگی و مقطعی بود. جامعه آماری شامل 197 نفر از مدیران مدارس شهرستان گناباد در مقاطع ابتدایی، متوسطه اول، متوسطه دوم، کاردانش و فنی‌وحرفه‌ای بود. حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان 127 نفر تعیین شد و با در نظر گرفتن احتمال ریزش، 140 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای متناسب با حجم انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه 15 گویه‌ای سواد اطلاعاتی مدیران با سه بعد سواد کتبی، فنی و ارتباطی و پرسشنامه توانمندسازی مدیران بود. برای تحلیل داده‌ها از شاخص KMO، آزمون کرویت بارتلت، تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌یابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی استفاده شد. تحلیل‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و SmartPLS انجام شدند و سطح معناداری 0.05 در نظر گرفته شد. مقدار شاخص KMO برابر با 0.801 و آزمون بارتلت معنادار بود (χ²=637.454، df=254، p=0.032) که کفایت داده‌ها را برای تحلیل عاملی تأیید کرد. شش مؤلفه نخست در مجموع 85.303 درصد از واریانس سازه را تبیین کردند. بارهای عاملی شاخص‌ها در تحلیل عاملی تأییدی بین 0.617 تا 0.892 قرار داشتند. شاخص‌های برازش مدل نیز مطلوب بودند؛ به‌طوری‌که χ²/df=1.60، RMSEA=0.021، NFI=0.933، CFI=0.973، IFI=0.967، GFI=0.974، AGFI=0.901 و TLI=0.931 به دست آمد. همچنین، مقدار ضریب تعیین R² برای سازه درون‌زا برابر با 0.505 بود که نشان‌دهنده قدرت تبیین قابل قبول مدل بود. یافته‌ها نشان دادند الگوی سواد اطلاعاتی مبتنی بر توانمندسازی مدیران مدارس از روایی سازه، برازش کلی و قدرت تبیین مطلوبی برخوردار است. بر این اساس، سواد اطلاعاتی را می‌توان به‌عنوان یک قابلیت مدیریتی چندبعدی و راهبردی در نظر گرفت که با برنامه‌ریزی، نظارت، ارزیابی، تصمیم‌گیری و استفاده مؤثر از اطلاعات در مدیریت مدرسه ارتباط دارد. این الگو می‌تواند به‌عنوان چارچوبی برای ارزیابی و توسعه حرفه‌ای مدیران مدارس مورد استفاده قرار گیرد.
دانلودها
مراجع
Babaei Parsheh, A., & Mosadeghi Nik, F. (2022). The relationship between information literacy and communication skills of teachers with academic self-efficacy with the moderating role of students' intelligence beliefs. Management and Educational Perspective, 4(2), 1-20. https://doi.org/10.22034/jmep.2022.316796.1084
Hosseini, S. M., & Alizadeh, N. (2023). Professional Empowerment of Teachers with the Mediating Role of Information Literacy. 6th International Conference on Interdisciplinary Studies in Psychology, Counseling, Education, and Educational Sciences, https://en.civilica.com/doc/1717010/
Korslund, S. L., & Seibert, A. (2025). Empowering Educators and Students Through Information Literacy in the Era of AI. 261-288. https://doi.org/10.4018/979-8-3373-0872-2.ch009
Mantegh, H., & Jabbari, L. (2022). Employees’ Digital Literacy Skills and Their Relationship with Empowerment: A Case Study of Allameh Tabataba'i University Staff. Information Management Science and Technology, 8(1), 221-244.
Matthews, A., & Bartley, B. (2025). Pay Attention to the Chatbot Behind the Curtain When AI ‘Is No Place Like Home’ : A Framework and Toolkit for Integrating Critical Thinking and Information Literacy in Educational and Professional Settings. Aoe, 3(3), 247. https://doi.org/10.69554/fmai7138
Rahimi, S., & Rezaei, M. (2025). Information Literacy and Perceived Usefulness of Personalized Learning Technologies among Primary Teachers. Journal of Computer Assisted Learning, 41(2), 1-18.
Saravani, M., & Taravirdi Zadeh, Z. (2025). The Relationship Between Information Literacy and Academic Motivation in Female Students with Learning Disabilities in the Second Cycle of Secondary Education. Journal of Exceptional Education and Learning, 15(2), 67-88. https://civilica.com/doc/2269249/
Shokrpour, N., Bijani, M., Bazrafcan, L., & Dadyar, Z. (2024). Relationship Between Information Literacy and Satisfaction With Quality of Virtual Education in Iranian Nursing Students During the COVID-19. BMC research notes, 17(1). https://doi.org/10.1186/s13104-024-07000-6
Singh, K. N., & Kumar, H. (2025). Futuristic Media Information Literacy to Counter AI Generative Deepfake Media Content and Its Implication. JJDMS, 23(1). https://doi.org/10.70994/jjdms.10689.10703
Sirghani, S., Taheri Lari, M., & Bahramzadeh, H. A. (2023). Designing a model of talent management in the parent company of thermal power. Journal of value creating in Business Management, 3(3), 229-245. https://doi.org/10.22034/jvcbm.2023.408429.1150
Trejo-Quintana, J., & Sayad, A. L. V. (2024). The Pillars of Media and Information Literacy in Times of Artificial Intelligence. Journal of Latin American Communication Research, 12(2), 34-42. https://doi.org/10.55738/journal.v12i2p.34-42
Unesco. (2025). Global Framework for Media and Information Literacy Education.
Vongkulluksn, V. W., Shortt, M. B., Akinkuolie, B., & Xie, K. (2024). Information literacy instruction in naturalistic high school science classrooms: Instructional strategies and associations with students' prior knowledge. Teaching and Teacher Education, 144, 104572. https://doi.org/10.1016/j.tate.2024.104572
Xu, J., & Wang, Y. (2025). Variations in Perceived Self-Efficacy in Information Literacy and Their Impacts on Self-Regulated English Writing Strategies. Journal of Librarianship and Information Science, 58(1), 586-596. https://doi.org/10.1177/09610006251320090
Yari Zanganeh, M. (2024). The Effectiveness of Information Literacy Skills Training on Social Intelligence and Self-Efficacy in Problem-Solving Skills. Knowledge Retrieval and Semantic Systems, 11(39), 179-204. https://jks.atu.ac.ir/article_16033.html?lang=en
Yates, S., & Partridge, H. (2024). Media and information literacy in the workplace: A framework for digital competence development. Journal of Workplace Learning, 36(2), 101-119.
Yu, H., & Hu, J. (2022). ICT Self-Efficacy and ICT Interest Mediate the Gender Differences in Digital Reading: A Multilevel Serial Mediation Analysis. International Journal of Emerging Technologies in Learning (Ijet), 17(05), pp. 211-225. https://doi.org/10.3991/ijet.v17i05.25691
دانلودها
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1404 Mohammad Rajabi (Author); Ashraf AlSadat Hosseini Mirsafi (Corresponding author); Alireza Assare (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
