اثربخشی قصه‌گویی در آموزش مفاهیم اسلامی بر مشارکت و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان مقطع متوسطه در عراق
کلمات کلیدی:
قصه‌گویی, آموزش مفاهیم اسلامی, مشارکت تحصیلی, پیشرفت تحصیلی, دانش‌آموزان متوسطهچکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی قصه‌گویی در آموزش مفاهیم اسلامی بر مشارکت تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پایه نهم مقطع متوسطه در عراق انجام شد. این پژوهش کاربردی و از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پایه نهم مدارس متوسطه استان کرکوک در سال تحصیلی 2025–2026 بود که از میان آنان 40 دانش‌آموز به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل، هر کدام 20 نفر، جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 10 جلسه 60 دقیقه‌ای، مفاهیم اسلامی را با استفاده از روش قصه‌گویی ساختاریافته دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل تحت آموزش معمول قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه 33 گویه‌ای مشارکت تحصیلی اپلتون و همکاران و آزمون 35 سؤالی محقق‌ساخته پیشرفت تحصیلی مفاهیم اسلامی گردآوری شدند. داده‌ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تحلیل‌های کوواریانس تک‌متغیری، پس از بررسی پیش‌فرض‌های آماری، تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، اثر کلی گروه بر ترکیب مشارکت تحصیلی و پیشرفت تحصیلی معنادار بود (Wilks’ λ=.42, F(2,35)=29.18, p=.001, η²=.68). تحلیل‌های تک‌متغیری نیز نشان دادند که قصه‌گویی موجب افزایش معنادار مشارکت تحصیلی (F(1,37)=22.68, p<.001, η²=.38) و پیشرفت تحصیلی (F(1,37)=18.22, p<.001, η²=.33) شد. مقایسه میانگین‌های تعدیل‌شده نیز تفاوت معناداری به نفع گروه آزمایش در مشارکت تحصیلی و پیشرفت تحصیلی نشان داد. قصه‌گویی به‌عنوان یک راهبرد آموزشی فعال و معنا‌محور می‌تواند مشارکت تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان را در آموزش مفاهیم اسلامی بهبود بخشد؛ بنابراین، به‌کارگیری هدفمند روایت‌های آموزشی همراه با پرسشگری، بحث و فعالیت‌های تعاملی می‌تواند به‌عنوان روشی مکمل در آموزش اسلامی مدارس متوسطه مورد توجه قرار گیرد.
دانلودها
مراجع
Abdullah, Q. N. A. (2022). Teaching simultaneous thinking through the teaching of the Noble Qur'an and Islamic education and its impact on the literary achievement of fourth-grade students and the development of their thinking. Journal of the Iraqi University, 53(2), 508-522.
Alrashidi, O., Phan, H. P., & Ngu, B. H. (2016). Academic engagement: An overview of its definitions, dimensions, and major conceptualisations. International Education Studies, 9(12), 41-52. https://doi.org/10.5539/ies.v9n12p41
Baig, M. I., & Yadegaridehkordi, E. (2023). Flipped classroom in higher education: A systematic literature review and research challenges. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 20, 61. https://doi.org/10.1186/s41239-023-00430-5
Bond, M. (2020). Facilitating student engagement through the flipped learning approach in K-12: A systematic review. Computers & Education, 151, 103819. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2020.103819
Costa, A., Moreira, D., Casanova, J., Azevedo, A., Gonçalves, A., Oliveira, I., Azevedo, R., & Dias, P. C. (2024). Determinants of academic achievement from middle to secondary school education: A systematic review. Social Psychology of Education, 27, 3533-3572. https://doi.org/10.1007/s11218-024-09941-z
Fadhil, A. (2021). The challenges and difficulties facing the process of teaching human rights and democracy in Iraqi universities. Alustath Journal for Human and Social Sciences, 60(3), 361-378. https://doi.org/10.36473/ujhss.v60i3.1723
Fathi, M. R. (2019). Theory of social constructivism and its implications for the learning and teaching process. Pouyesh in Humanities Education, 5(15), 86-100.
Hamadameen, I. Q., & Mohammed, T. S. (2021). The Islamic educational curriculum and its development in Islamic schools in the Kurdistan Region of Iraq: Study and analysis. Zanco Journal of Human Sciences, 25(1), 194-214. https://doi.org/10.21271/zjhs.25.1.11
Kapur, M., Hattie, J., Grossman, I., & Sinha, T. (2022). Fail, flip, fix, and feed-Rethinking flipped learning: A review of meta-analyses and a subsequent meta-analysis. Frontiers in Education, 7, 956416. https://doi.org/10.3389/feduc.2022.956416
Li, S., Fu, W., Liu, X., & Hwang, G. J. (2025). Effectiveness of flipped classrooms for K-12 students: Evidence from a three-level meta-analysis. Review of Educational Research, 95(5), 929-971. https://doi.org/10.3102/00346543241261732
Mahmoodi, F., Ostadhasanloo, H., & Barqi, I. (2025). Analyzing the Barriers to Achieving the Goals and the Challenges Facing Student Research Centers from the Perspectives of Administrators and Teachers: Implications for Improving Educational Planning. Journal of Educational Planning Studies, 14(27), 90-112.
McLeod, S. (2019). Constructivism as a Theory for Teaching and Learning. Simply Psychology.
Megayanti, V. A., & Anwar, N. (2024). Efektivitas Penggunaan Metode Story Telling terhadap Maharah Al-Kalam Siswa Kelas X MAN Sidoarjo. Emergent Journal of Educational Discoveries and Lifelong Learning (EJEDL), 1(4), 12. https://doi.org/10.47134/emergent.v1i4.35
Mirmehdipour, S., Zeinali, S., & Asgarizad Naghadeh, M. H. (2024). Effectiveness of teaching religious concepts through the stories on anger control and student's moral development. qaiie, 9(4), 121-140. https://doi.org/10.22034/qaiie.9.4.121
Nugroho, A. M. A., Meriyati, M., & Fitriani, F. (2026). Implementation of the storytelling method in Islamic religious education learning in senior high school. At-Ta'dib: Jurnal Ilmiah Prodi Pendidikan Agama Islam, 18(1), 55-70. https://doi.org/10.47498/tadib.v18i1.6457
Obaid, F. K., & Mhawes, G. M. (2022). The impact of using an educational program based on blended learning in Islamic education on the achievement of first intermediate-grade students in Salah al-Din Governorate. Journal of Tikrit University for Humanities, 29(8), 437-462. https://doi.org/10.25130/jtuh.29.8.1.2022.22
Odhaib, B. S. (2017). A proposal for a book of Islamic education project for primary classes: The stories specimen/3. Alustath Journal for Human and Social Sciences, 222(2), 357-382. https://doi.org/10.36473/ujhss.v222i2.407
Perkmann, M., Salandra, R., Tartari, V., McKelvey, M., & Hughes, A. (2021). Academic engagement: A review of the literature 2011-2019. Research Policy, 50(1), 104114. https://doi.org/10.1016/j.respol.2020.104114
Peymanfar, M. (2026). Comparative evaluation of two approaches of traditional teaching and flipped learning on the dimensions of competence (knowledge, skill, and attitude) in teaching accounting course. Yafteh-ha-ye Pishravan-e Olum-e Tarbiati va Amuzeshi, 3(3), 1-10.
Ramadhania, J., & Kristiantari, M. R. (2021). Paired storytelling learning model assisted by paper puppet media on students' speaking skills. Journal of Education Technology, 4(4), 524-530. https://doi.org/10.23887/jet.v4i4.27108
Roehe, M. A., Trost, C., Grundnig, J. S., Anvari-Pirsch, A., & Holzinger, A. (2024). Evaluating the dynamics of learning approaches: A systematic review investigating the nexus between teaching methods and academic performance in medical and dental education. Educational psychology review, 36. https://doi.org/10.1007/s10648-024-09952-4
Sarıca, H. C. (2023). Emotions and digital storytelling in the educational context: A systematic review. Review of Education, 11(3), e3430. https://doi.org/10.1002/rev3.3430
Sartania, N., Sneddon, S., Boyle, J., McQuarrie, E., & De Koning, H. P. (2022). Increasing collaborative discussion in case-based learning improves student engagement and knowledge acquisition. Medical Science Educator, 32, 1055-1064. https://doi.org/10.1007/s40670-022-01614-w
Siregar, I. S., Arwin, A., Siregar, E., & Siregar, L. (2026). The existence of Islamic boarding schools in shaping the character of students: Between tradition and modernization (Case studies of Mushtofawiyah Islamic Boarding School and Darul Mursyid Islamic Boarding School). Al-Hikmah: Jurnal Agama dan Ilmu Pengetahuan, 23(1). https://doi.org/10.25299/ajaip.2026.vol23(1).25948
Soares, M. M. (2023). Narrating science: Can it benefit science learning, and how? Journal of Research in Science Teaching, 60(9), 2042-2075. https://doi.org/10.1002/tea.21851
Strelan, P., Osborn, A., & Palmer, E. (2020). The flipped classroom: A meta-analysis of effects on student performance across disciplines and education levels. Educational Research Review, 30, 100314. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2020.100314
van Alten, D. C. D., Phielix, C., Janssen, J. J. H. M., & Kester, L. (2019). Effects of flipping the classroom on learning outcomes and satisfaction: A meta-analysis. Educational Research Review, 28, 100281. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2019.05.003
Xiong, X. (2025). Influence of teaching styles of higher education teachers on students' engagement in learning: The mediating role of learning motivation. Education for Chemical Engineers, 51, 87-102. https://doi.org/10.1016/j.ece.2025.02.005
دانلودها
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1404 Sami Mohammed Abdullah Abdullah (Author); Firooz Mahmoodi (Corresponding author); Ali Imanzadeh, Kiumars Taghipour (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
