پیش‌بینی نشانگان افسردگی بر اساس واکنش‌پذیری شناختی و فراهیجانات منفی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوکان
کلمات کلیدی:
افسردگی, واکنش‌پذیری شناختی, فراهیجانات منفی, دانشجویان, دانشگاه آزاد اسلامیچکیده
پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی نشانگان افسردگی بر اساس واکنش‌پذیری شناختی و فراهیجانات منفی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوکان انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی ـ همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوکان در سال تحصیلی 2023–2024 به تعداد 2900 نفر بود که از میان آنان 350 نفر به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل سیاهه افسردگی بک، ویرایش دوم (BDI-II)، مقیاس حساسیت در برابر افسردگی لیدن ـ تجدیدنظرشده (LEIDS-R) برای سنجش واکنش‌پذیری شناختی، و مقیاس عاطفه مثبت و منفی (PANAS) برای سنجش مؤلفه هیجانی منفی بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 22 و با بهره‌گیری از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه همزمان تحلیل شدند. سطح معناداری آزمون‌ها 0.05 در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد بین واکنش‌پذیری شناختی و نشانگان افسردگی رابطه مثبت و معناداری وجود داشت (r = 0.325, p < 0.001). همچنین، بین فراهیجانات منفی و افسردگی رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد (r = 0.153, p = 0.004). مدل رگرسیون چندگانه نیز معنادار بود (F(2,347) = 23.235, p < 0.001) و دو متغیر واکنش‌پذیری شناختی و فراهیجانات منفی در مجموع 11.8 درصد از واریانس نشانگان افسردگی را تبیین کردند (R² = 0.118). واکنش‌پذیری شناختی (β = 0.310, p < 0.001) و فراهیجانات منفی (β = 0.113, p = 0.027) هر دو پیش‌بین مثبت و معنادار افسردگی بودند. یافته‌ها نشان می‌دهد افزایش واکنش‌پذیری شناختی و فراهیجانات منفی با شدت بیشتر نشانگان افسردگی در دانشجویان همراه است و واکنش‌پذیری شناختی سهم بیشتری در پیش‌بینی افسردگی دارد؛ بنابراین، توجه به اصلاح الگوهای شناختی ناکارآمد و بهبود شیوه مواجهه با هیجان‌های منفی می‌تواند در برنامه‌های پیشگیرانه و مداخلات مشاوره‌ای دانشگاهی اهمیت داشته باشد
دانلودها
مراجع
Ajele, W. K., Oladejo, T. A., Akanni, A. A., & Babalola, O. B. (2021). Spiritual intelligence, mindfulness, emotional dysregulation, depression relationship with mental well-being among persons with diabetes during COVID-19 pandemic. Journal of Diabetes & Metabolic Disorders, 20, 1705-1714. https://doi.org/10.1007/s40200-021-00927-8
Calandri, E., Graziano, F., Testa, S., Cattelino, E., & Begotti, T. (2019). Empathy and Depression Among Early Adolescents: The Moderating Role of Parental Support [Original Research]. Frontiers in psychology, 10. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.01447
Dadfarnia, S., Hadianfard, H., Rahimi, C., & Aflakseir, A. (2020). Predicting Depression Based on Cognitive Emotion Regulation Strategies [Research]. Tolooebehdasht, 19(1), 32-47. https://doi.org/10.18502/tbj.v19i1.2815
Daros, A. R., Haefner, S. A., Asadi, S., Kazi, S., Rodak, T., & Quilty, L. C. (2021). A meta-analysis of emotional regulation outcomes in psychological interventions for youth with depression and anxiety. Nature Human Behaviour, 5(10), 1443-1457. https://doi.org/10.1038/s41562-021-01191-9
Diop, S., Turmes, L., Specht, C., Seehagen, S., Juckel, G., & Mavrogiorgou, P. (2022). Capacities for meta-cognition, social cognition, and alexithymia in postpartum depression. Psychiatry research, 309, 114430. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2022.114430
Dong, S., Dong, Q., & Chen, H. (2022). Mothers' Parenting Stress, Depression, Marital Conflict, and Marital Satisfaction: The Moderating Effect of Fathers' Empathy Tendency. Journal of affective disorders, 299, 682-690. https://doi.org/10.1016/j.jad.2021.12.079
Ghasedi, M., Bardan, Z., & Ghahremani, P. (2022). The Effect of Covid-19 Fear and Mediating Roles of of Emotional Reactivity, Depression and Anxiety on Obsessive-Compulsive Disorder; A Review Study. Health Research Journal, 7(1), 43-49. https://www.magiran.com/paper/2414777
Jalali-Farahani, S., Amiri, P., Olazadeh, K., Panahi, R., & Azizi, F. (2022). Comparison of Anxiety, Stress, and Depression in Type 2 Diabetes Patients Before and after the Covid-19 Pandemic Considering Perceived Social Support: Tehran Lipid and Glucose Study (TLGS) [Original]. Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism, 24(5), 301-310. http://ijem.sbmu.ac.ir/article-1-3056-en.html
Kraft, L., Ebner, C., Leo, K., & Lindenberg, K. (2023). Emotion Regulation Strategies and Symptoms of Depression, Anxiety, Aggression, and Addiction in Children and Adolescents: A Meta-Analysis and Systematic Review. Clinical Psychology: Science and Practice. https://doi.org/10.1037/cps0000156
Mahmud Alilu, M., Esmailpour, K., & Hozh, A. (2023). The Effectiveness of Emotion Regulation Techniques and Behavioral Dialectical Therapy-Based Meta-Awareness in Improving Negative Emotions (Depression, Anxiety, Anger) in Borderline Personality Disorder. http://ebnesina.ajaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6821-1&sid=1&slc_lang=en
Seçer, İ., & Ulaş, S. (2021). An Investigation of the Effect of COVID-19 on OCD in Youth in the Context of Emotional Reactivity, Experiential Avoidance, Depression and Anxiety. International journal of mental health and addiction, 19(6), 2306-2319. https://doi.org/10.1007/s11469-020-00322-z
Semcho, S., Southward, M. W., Stumpp, N., Smith, M., Fruhbauerova, M., & Sauer‐Zavala, S. (2023). Within-Person Changes in Aversive Reactivity Predict Session-to-Session Reductions in Anxiety and Depression in the Unified Protocol. https://doi.org/10.31234/osf.io/aecmp
Serrada-Tejeda, S., Martínez-Cuervo, F., Pérez-de-Heredia-Torres, M., Montes-Montes, R., Obeso-Benítez, P., & Palacios-Cena, D. (2025). Healthcare's empathy in elderly care: How anxiety, depression, and professional quality of life influence empathic abilities. Geriatric Nursing, 62, 188-193. https://doi.org/10.1016/j.gerinurse.2025.01.033
Spengler, P. M., Lee, N. A., Wiebe, S. A., & Wittenborn, A. K. (2022). A comprehensive meta-analysis on the efficacy of emotionally focused couple therapy. Couple and family psychology: Research and practice, No Pagination Specified-No Pagination Specified. https://doi.org/10.1037/cfp0000233
Wang, Q., Ding, F., Chen, D., Zhang, X., Shen, K., Fan, Y., & Li, L. (2020). Intervention effect of psychodrama on depression and anxiety: A meta-analysis based on Chinese samples. The Arts in Psychotherapy, 69, 101661. https://doi.org/10.1016/j.aip.2020.101661
Zahedian, E., Bahreini, M., Ghasemi, N., & Mirzaei, K. (2020). The Effectiveness of Group Meta-Cognitive Therapy on Depression, Cognitive Emotional Regulation, and Meta-Cognitive Beliefs in Women With Breast Cancer: A Randomized Clinical Trial. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-117625/v1
Zou, Y., Wang, R., Xiong, X., Bian, C., Yan, S., & Zhang, Y. (2025). Effects of Acceptance and Commitment Therapy on Negative Emotions, Automatic Thoughts and Psychological Flexibility for Depression and Its Acceptability: A Meta-Analysis. BMC psychiatry, 25(1), 602. https://doi.org/10.1186/s12888-025-07067-w
دانلودها
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1404 فرهاد شریفی طومارآغاج (نویسنده); منصور محمودی اقدم (نویسنده مسئول); صلاح صوفی (نویسنده)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
