اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر دشواری تنظیم هیجان و افکار خودآیند منفی در بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی
کلمات کلیدی:
درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, دشواری تنظیم هیجان, افکار خودآیند منفی, اختلالات اضطرابی.چکیده
هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر دشواری تنظیم هیجان و افکار خودآیند منفی در بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی بود. این پژوهش از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دوماهه همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی مراجعهکننده به مراکز مشاوره و سلامت روان شهر تهران در سال 1404 بود. پس از غربالگری، 30 نفر که نمرات بالایی در دشواری تنظیم هیجان و افکار خودآیند منفی داشتند، بهصورت هدفمند انتخاب و بهطور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 10 جلسه 90 دقیقهای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخلهای دریافت نکرد. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس دوطرفه با اندازهگیریهای مکرر در نرمافزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند. نتایج نشان داد اثر اصلی گروه، اثر اصلی زمان و اثر تعاملی گروه و زمان برای هر دو متغیر دشواری تنظیم هیجان و افکار خودآیند منفی معنادار بود (001/0>P). برای دشواری تنظیم هیجان، اثر تعاملی گروه و زمان با مقدار F=36.48 و اندازه اثر 0.566 معنادار بود. همچنین برای افکار خودآیند منفی، اثر تعاملی گروه و زمان با مقدار F=34.82 و اندازه اثر 0.555 معنادار به دست آمد. مقایسه میانگینها نشان داد نمرات دشواری تنظیم هیجان و افکار خودآیند منفی در گروه آزمایش از مرحله پیشآزمون به پسآزمون کاهش یافت و این کاهش در مرحله پیگیری نیز تا حد زیادی حفظ شد، در حالی که در گروه کنترل تغییر قابلتوجهی مشاهده نشد. یافتههای پژوهش نشان داد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد میتواند بهطور مؤثری دشواری تنظیم هیجان و افکار خودآیند منفی را در بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی کاهش دهد. این رویکرد از طریق افزایش پذیرش تجربههای درونی، کاهش اجتناب تجربی، تقویت گسلش شناختی و ارتقای انعطافپذیری روانشناختی، زمینه بهبود سازگاری هیجانی و شناختی بیماران را فراهم میکند. بنابراین، استفاده از این درمان در مراکز مشاوره، کلینیکهای روانشناختی و مراکز سلامت روان برای ارتقای سلامت روان بیماران اضطرابی توصیه میشود.
دانلودها
مراجع
Alipour, A., Rahimi, A., Shadnia, S., Rahimi, M., Erfan Talab Evini, P., Hosseini, S. M., & Mostafazadeh, B. (2025). Investigating the Relationship between Automatic Negative Thoughts and Experiential Avoidance with Psychological Distress and the Mediating Role of Cognitive Emotion Regulation in Patients with a History of Suicide Attempt. Iranian Journal of Psychiatry, 20(1), 12-21. https://doi.org/10.18502/ijps.v20i1.17397
Alsaleh, M., Lebreuilly, R., Lebreuilly, J., & Tostain, M. (2016). The Relationship between Negative and Positive Cognition and Psychopathological States in Adults Aged 18 to 20. Journal de Thérapie Comportementale et Cognitive, 26(2), 79-90. https://doi.org/10.1016/j.jtcc.2016.02.002
Hasheminasab, M., Babapour Kheiroddin, J., Mahmood Aliloo, M., & Fakhari, A. (2015). Acceptance and Commitment Therapy (ACT) for Generalized Anxiety Disorder. Iranian Journal of Public Health, 44(5), 718-719.
Menefee, D. S., Ledoux, T., & Johnston, C. A. (2022). The Importance of Emotional Regulation in Mental Health. American Journal of Lifestyle Medicine, 16(1), 28-31. https://doi.org/10.1177/15598276211049771
Norouzi, M., Zargar, F., & Norouzi, F. (2017). Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy on Interpersonal Problems and Difficulties in Emotion Regulation among University Students. Iranian journal of psychiatry and behavioral sciences, 11(3), e8005. https://doi.org/10.5812/ijpbs.8005
Ohi, K., Fujikane, D., Takai, K., Kuramitsu, A., Muto, Y., Sugiyama, S., & Shioiri, T. (2025). Clinical Features and Genetic Mechanisms of Anxiety, Fear, and Avoidance: A Comprehensive Review of Five Anxiety Disorders. Molecular Psychiatry, 30(10), 4928-4936. https://doi.org/10.1038/s41380-025-03155-1
Penninx, B. W., Pine, D. S., Holmes, E. A., & Reif, A. (2021). Anxiety Disorders. Lancet, 397(10277), 914-927. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(21)00359-7
Rosellini, A. J., & Brown, T. A. (2023). Anxiety and Fear-Related Disorders: Generalized Anxiety Disorder. In Tasman's Psychiatry. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-42825-9_74-1
Ruan, Q. N., Chen, Y. H., & Yan, W. J. (2023). A Network Analysis of Difficulties in Emotion Regulation, Anxiety, and Depression for Adolescents in Clinical Settings. Child and adolescent psychiatry and mental health, 17(1), 29. https://doi.org/10.1186/s13034-023-00574-2
Zou, Y., Wang, R., Xiong, X., Bian, C., Yan, S., & Zhang, Y. (2025). Effects of Acceptance and Commitment Therapy on Negative Emotions, Automatic Thoughts and Psychological Flexibility for Depression and Its Acceptability: A Meta-Analysis. BMC psychiatry, 25(1), 602. https://doi.org/10.1186/s12888-025-07067-w
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1404 علیرضا صالحی, سارا شیرمحمدی (نویسنده); معصومه حسنی (نویسنده مسئول)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
